Het is een dun lijntje. Tussen tevreden zijn over tegengas en kritiek, want dan zul je wel iets goeds gedaan hebben en het niet vrezen van tegengas en kritiek, sterker nog: weten dat het erbij hoort en ja, dan toch ook daardoor voelen dat je op de goede weg bent.

Vandaag zegt Jezus dit: ‘Zalig die vervolgd worden om de gerechtigheid, want hun behoort het Rijk der hemelen. Zalig zijt gij, wanneer men u beschimpt, vervolgt en lasterlijk van allerlei kwaad beticht om Mijnent­wil.’

Daar zit heus niet een oproep in: zorg dat ze je vervolgen en beschimpen en belasteren. Het is een troost, troost om in de oren te knopen of troost voor dat moment. Degenen tegen wie Jezus van Nazareth spreekt zitten in een halve oorlogssituatie. Het land is onder de voet gelopen door de Romeinen, er zijn gewapende verzetsgroepen, er zijn collaborateurs die het bloed onder de nagels vandaan halen, een messias is iemand die in principe een verzetsgroep leidt. Jezus doet dat een beetje anders, maar verzet is het. Bij hem is het verzet tegen de eigen religieuze autoriteiten feller dan het verzet tegen de Romeinen, lijkt het. Die zijn volgens hem namelijk minstens zo verantwoordelijk zijn voor de ondergang van het volk als de Romeinen die het volk onder de voet hebben gelopen.

De luisteraars van Van Nazareth krijgen een tegeltjeswijsheid mee. Een aanmoediging, een oorkonde, een hartversterker voor onderweg. Hij weet dat ze links en rechts om hun oren gaan krijgen. Zowel van religieuze autoriteiten als van de zittende overheersende macht. De machtsdenkers houden elkaar namelijk in evenwicht. En daartussen worden mensen van de zachte krachten vermalen. Het Romeinse Rijk gooit de knoet erover en kruisigt wie in opstand komt. De religieuze autoriteiten beschimpen en excommuniceren degenen die niet zijn zoals zij. Dat is wat Jezus te wachten staat en hij weet dat wie hem wil volgen een zelfde route in het vooruitzicht ligt.

De sleutel van deze tekst zit dan ook niet in het beschimpen, belasteren en vervolgen. Dat kan iedereen overkomen. En als het je gebeurt, betekent dit niet meteen dat je goed zit. Al kan het wel. En als je alleen gewaardeerd wordt, betekent dit ook niet dat je fout zit. Er zijn er die zo denken en het is -denk ik- toch ook een kwestie van karakter. Er zijn er die in dat hele kerkasiel gebeuren door alle partijen geliefd worden, ook al organiseren ze kerkasiel tegen de autoriteiten in, toch houden de autoriteiten van hen. Er zijn er ook die als een lastige luis in de pels worden gezien, zowel door degenen die het kerkasiel organiseren als door de overheid. En geen van tweeën heeft automatisch een gezegender status.

Tegeltjeswijsheden zijn moeilijk te ontrafelen. De toepassing komt geheel op het conto van de lezer. Het zijn abstracties die elke keer weer toegepast moeten worden en zo maar naar ieders hand gezet kunnen worden, zo ook deze zaligsprekingen.

Maar wie het leven van de auteur van deze zinnen onderzoekt, komt tot de conclusie dat hij gekruisigd werd door de zittende, niet-religieuze macht waar hij zich niet zozeer tegen verzette, maar ook geen groot respect voor opbracht. Pontius Pilatus en anderen worden bijkans genegeerd, ze zijn voor hem meubilair. Religieuze autoriteiten krijgen er ongenadig van langs ter bescherming van zwakken, faalhazen en mislukkelingen op wat voor terrein dan ook. En met een leger van zachte krachten, die bespot en beschimpt worden maar geen enkele reden zien om op te geven, put hij de machtsdenkers uit en als zij klaar zijn met hun strijd is hij er nog. En zijn zij er nog. Nog steeds vandaag de dag.

De zachte krachten vieren in een kerkje. Het volhouden is ongelofelijk moeilijk voor familie en betrokkenen, en tegelijk is het een viering en een zegen van de zwakke kracht van kerk en dominees en gezin. Zalig zij die vervolgd en beschimpt en belasterd worden om deze zachte weg, want aan hun voeten ligt de toekomst.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Deze rubriek heeft een eigen boek: Lazarus staat op. Daarin zijn de 25 mooiste ochtendgedachtes van de afgelopen tijd gebundeld en geïllustreerd door Joanne Zwart.

Lazarus staat op | Rikko Voorberg | Vuurbaak | ISBN 9789460050404 | € 17,95