Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Geen hulp bij hebben – PopUpGedachte donderdag 8 juni 2017

De nacht is koud en nat, een enkele schorre duif waagt zich buiten en schreeuwt zijn bestaan in het oor van de mensen die al wel wakker zijn. Verder is het stil. Enkel de ruis van de regen, een paar oude bijbelteksten en het begin van de dag.

Gisteren nog over woede gesproken in een kroegje in Zwolle. Brings back memories aan studententijden en middelbare schooljaren. En één van de vragen was welk woede nu zinnig was, omdat je over van alles kwaad kunt worden. Ik zei toen dat onder elke woede een oordeel zit waar je iets mee kunt, het gevoel van onrecht waar je mee kunt werken. Maar het is niet waar. Vanochtend niet in elk geval. Daar zegt iemand uit het volk tegen Jezus van Nazareth: ‘meester, zeg aan mijn broer dat hij de erfenis met mij deelt’ Maar Jezus antwoordde hem: ‘wie heeft mij over u beiden tot rechter of bemiddelaar aangesteld? ‘En hij sprak tot hen: ‘Pas op en wacht u voor alle hebzucht.’

De vraagsteller noemt het gerechtvaardigde woede want die klojo van een broer deelt niet netjes de erfenis. Jezus is niet geïnteresseerd. Wil je mijn oordeel zodat jij je deel krijgt waar je recht op hebt? Ik doe niet mee. Hij noemt het hebzucht en laat de man met zijn woede in zijn sop gaar koken. Terwijl het natuurlijk onrecht is. Gerechtvaardigde woede, zou je zeggen. Jezus is niet geïnteresseerd.

Willen-hebben is geen interessante categorie lijkt het. En ‘recht hebben op’ al eveneens niet. Hij vindt het gevaarlijk lijkt het wel. Wat moet je ermee, met al dat hebben, zegt hij als een ware hippie. En hij verteld aan de luisteraars een verhaal over een rijk man die op een gegeven moment een grote oogst had, wat moet ik doen? Ik heb geen ruimte om de oogst te bergen. En de man bouwt grotere schuren en beseft dat hij als dat gelukt is voorlopig kan uitrusten, sabbatsjaar of rentenieren: ‘Man je hebt nu een grote rijkdom liggen,’ zou hij dan  – als het af is – tegen zichzelf zeggen ‘voor lange jaren; rust nu uit en eet en drink en geniet ervan!’. Maar God sprak tot hem: Dwaas nog deze nacht komt men je leven van je opeisen: en al die voorzieningen die je getroffen hebt, voor wie zijn die dan?

Dat als reactie op iemand die het onrecht voelt van een broer die hem zijn deel van de erfenis onthoudt en goddelijke hulp, of in elk geval rabbi-hulp inroept. Jezus is niet geïnteresseerd. Ga maar wat zinnigers met je leven doen dan proberen te hebben. Als het je lukt om te krijgen wat je wilt, ben je geen beter mens, ben je geen gelukkiger mens en ik ga je er niet bij helpen. Goed om te weten voor iedereen die gebedjes opstuurt om zijn recht te halen – het zou soms zomaar kunnen dat de goddelijke maker niet geïnteresseerd is.

Peter Rollins vertelt een verhaal van een man die altijd slecht heeft geleefd en dan zo plotseling overlijdt dat hij het niet merkt. De eerste de beste die hij in het hiernamaals tegenkomt, berooft hij van zijn geld en dat gaat super makkelijk. Verwonderd over hoe eenvoudig het is, eist hij ook maar het huis op van diegene en gaat er wonen. Terwijl langzaam tot hem doordringt dat hij dood is en hij in het hiernamaals is beland, bezoekt hij het casino en wint aan één stuk door. Beladen met geld gaat hij naar huis en vraagt zich af waar hij toch die hemel aan heeft verdiend. Zal wel een foutje in de administratie zijn, wat heeft hij toch een geluk. Hij blijft winnen, al wat hij wilt blijft hij krijgen, zijn bezit groeit en hij lacht dagelijks om zijn absurde hoeveelheid geluk – tot de lach steeds wat schever wordt. Het zeker weten te winnen maakt het spel er niet interessanter op. Niets geeft weerstand, niets zit hem in de weg. Hij wordt met de dag chagerijniger, ongelukkiger en rijker. Dan zoekt hij degenen op die hij als eerste is tegenkomen en die hij meteen van zijn bezittingen verlost had en zegt: wat is dit voor een hemel, ik vind het helemaal niks. Geschrokken kijkt de gastheer hem aan; de hemel? Dacht je dat je in de hemel was? Maar nee, vriend, dit is de hel.

Woede over dat wat je toekomt is niet altijd gerechtvaardigd. En zelfs als die gerechtvaardigd is, is die nog niet altijd interessant. Niet voor de maker, niet voor God, niet religieus gezien. Recht-hebben-op is een problematische categorie, ik-wil-hebben verliest het altijd van wie-wil-ik-zijn. Dat is de vraag. Na het verhaal van de rijke die sterft en alles achter moet laten zegt Jezus: Zo vergaat het iemand die schatten vergaart voor zichzelf, maar niet rijk is bij God. Die laatste rijkdom gaat over de vraag of het je lukt om lief te hebben, hoop te houden, de ander te zien, je zelf onder ogen te zien en meer van dat soort fraais. Loop je daarmee te klooien dan is er altijd een open oor. Je erfenis waar je recht op hebt, zoek je zelf maar uit. Zo liggen de zaken blijkbaar, weten we dat ook weer. Goeds!

Jesaja 65:17-25

2 Timoteüs 3:1-17

Lucas 12:13-31