Mieke is christen. Ronit is joods opgevoed, maar gaat inmiddels niet meer naar de synagoge. Qua seksuele voorlichting zijn ze totaal anders opgevoed, vertelt Mieke. “Bij Ronit werd alles open en bloot besproken, haar moeder deelde zelf het eerste condoom uit. Ik heb alleen geleerd dat seks voor het huwelijk niet mocht, en dat ik niet te dicht tegen jongens aan mocht dansen. M’n moeder verscheurde de Break Out, die ik las om te ontdekken hoe het zat met seks. Aanvankelijk groeide ik op tot een braaf meisje, totdat ik me begon af te vragen: waarom zou ik eigenlijk maagd blijven? Het was me nooit goed uitgelegd.”
Ronit: “Mijn moeder wilde pertinent niet dat seks iets zou worden dat ik uit angst alleen buitenshuis zou doen. Dat heb ik overgenomen. Ik denk: kom naar huis, doe het veilig, ik koop je condooms wel. Ben je zover, dan ben je zover.”

Ik zal de seksuele opvoeding te zijner tijd vrijer aanpakken dan Mieke

Ronit: “Ik zal de seksuele opvoeding te zijner tijd vrijer aanpakken dan Mieke, denk ik. Mijn kinderen hoeven niet als maagd het huwelijk in te gaan, al hoop ik natuurlijk niet dat ze elk weekend met een ander het bed in duiken. Als mijn tienerdochter straks een vriendje mee naar huis wil nemen, ben ik daar blij mee, terwijl jij dat misschien heel spannend zou vinden?”

Mieke: “Klopt. Ik zou dan zeggen: je bent nog niet volwassen en woont onder mijn dak. Zo’n vriendje mag blijven logeren, maar in de logeerkamer. Maar waar ligt jouw grens? Vanaf welk moment mag zo’n vriendje komen slapen?”
Ronit: “Dat hangt mede af van hoe mijn kind zich op dat moment heeft ontwikkeld, ook emotioneel. Kijk, ik denk: als ze seks willen, doen ze het toch wel. Het enige wat ik kan doen, is zeggen: denk er eerst goed over na, doe alleen wat je zelf wilt, en uit liefde. Verbieden heeft geen zin.”
Mieke: “Mee eens. Tegelijk zie ik het als alcohol drinken. Mijn kinderen krijgen dat niet voor hun achttiende, omdat bewezen is dat mensen vroeger aan alcohol beginnen als het wordt gestimuleerd. Als mijn dochter in een auto seks wil hebben, dan kan ik dat niet tegenhouden, maar thuis wil ik wél mijn waarden meegeven.”
Ronit: “Het kan helpen om de spanning eraf te halen. Zo ben ik ook opgevoed; ik mocht geen alcohol, maar één slokje was geen probleem. Dus toen ik voor het eerst dronken thuiskwam en boven de wc hing, riep ik meteen mijn moeder. Fantastisch!”
Mieke: “Props to jouw moeder! Ik zou wat dit betreft liever jouw opvoeding hebben gehad dan de mijne. Mijn opvoeding lijkt er een beetje op, met het grote verschil dat ik niet alles zou toestaan.”

Leren van fouten

Mieke: “Omdat de negatieve benadering bij mij vroeger averechts werkte, kan ik nu heel open over seks en relaties praten met mijn kinderen. Mijn dochter van veertien gaat weleens mee als ik over dit onderwerp een praatje geef in kerken, voor iets oudere jongeren. Zelf ben ik dan heel open, ook over het feit dat ik met mijn eerste vriendje seks heb gehad, vóór het huwelijk, en hoe ik tijdelijk mijn christelijke waarden aan de kant zette. Ik vertel dat in de hoop dat ze leert van mijn fouten én dat ze de openheid voelt om het mij te vertellen als ze ergens mee zit. Plus: ik leer mijn kinderen hoe onze hersenen werken; dat seks ervoor zorgt dat er stofjes vrijkomen die maken dat je je aan die sekspartner wilt binden, en diegene vertrouwt – ook als het een loverboy is.”
Ronit: “Ergens zit jij in een luxepositie, omdat je lesgeeft over deze materie en dus meer achtergrondkennis hebt. Ik zou uit mezelf niet zomaar onderzoeken wat er met mijn hersenen gebeurt als ik mezelf aan iemand geef. Deze informatie ga ik natuurlijk wel gebruiken in de toekomst …”

ik leer mijn kinderen hoe onze hersenen werken; dat seks ervoor zorgt dat je je aan die sekspartner wilt binden – ook als het een loverboy is

Op de vraag of en wanneer hun dochters aan de pil zouden mogen, antwoordt Ronit meteen ja, terwijl Mieke weifelt. “Als anticonceptie op haar zestiende zeg ik in eerste instantie nee, want ik wil het niet faciliteren. Maar als ze een serieuze relatie heeft en aangeeft: ik ga het toch doen, dan zou ik die pil toestaan. En ook als het oprecht alleen bedoeld is om de ongesteldheid te regelen. Zo is het bij mij vroeger ook gegaan.”
Ronit: “Ik zie het niet als faciliteren; de vraag om een pil betekent toch niet meteen dat ze gaat seksen? Ik zou ’m gelijk geven.”

Porno

Nog zo’n heet hangijzer: porno. Alle jongens kijken het, denkt Ronit, en dus wil ze haar kinderen leren dat het normaal is. “Maar ook dat er gevaren aan zitten, zoals verslaving of te heftige beelden.”
Mieke: “Hier staan wij dus heel anders is. Ik vind het mooi te zien dat ook steeds meer niet-gelovigen inzien hoe belachelijk groot de schadelijke effecten zijn.”
Ronit: “Daar ben ik dus niet mee bekend, maar dit is een wijze les om van jou te leren. Ideaal, zo’n buurvrouw. Dat meen ik, ja.”  

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het zomernummer van Eva. In datzelfde artikel gaan twee vriendinnen in gesprek over veganisme en over Jezus ontmoeten via een massage.

Elza kwam erachter dat er veel sites zijn over seksuele opvoeding, maar niet voor en door ouders. Ze startte haar eigen platform. Lees haar verhaal: ‘Er ligt een sfeer van schaamte om seksuele opvoeding’

Fotografie: Nienke van Denderen
Visagie: Joselien Hoogendam
Locatie: De Wintertuin, Baarn