Ik lees weer de teksten. Oude fragmenten die vandaag in kerken in heel de wereld zullen worden gelezen door priesters en aanwezigen. Temidden van wierook of andere rituelen, zullen allerlei mensen met allerlei eigen zorgen een moment nemen om oude bijbelfragmenten aan te horen, voor te lezen en al dan niet binnen te laten komen. Ik lees ze ook. Om zes uur ‘sochtends, nu al jaren elke werkdag. In een poging om de dag die komt alvast te kaderen. Een focus en een stilte aan te brengen, om bewust de dag te beginnen in plaats van die dag binnen te rollen en aan het einde niets anders te constateren dat de dag alweer voorbij is en dat er dingen gebeurd zijn. Dat bewustzijn, wat ons misschien wel tot mensen maakt, en ons een andere rol geeft dan de andere zoogdieren, heeft ook momenten van bewust-zijn nodig.

Paulus schrijft vanochtend over die geest van ons. En lijkt te zeggen dat in ons niet alleen onze eigen geest kan huizen maar ook andere ‘geesten’. Dat klinkt meteen als een spookhuis en dat is het ook een beetje, in ons hoofd of ons hart. Want we weten niet wat er allemaal in woont, het komt er ook allemaal niet uit als we het hart of dat hoofd openleggen, maar het zit er wel. De gedachten, de drive, de persoonlijkheid, de ziel. En het discussieert wat af aan de binnenkant. Soms is er opeens inzicht, soms is er alleen een kluwen. Soms weet je dingen, opeens. Soms is het allemaal weg. Er speelt zich een wereld af onder onze huid, waar niemand de vinger op kan leggen en waar we toch dagelijks mee werken. En als dat innerlijke leven in de knoop raakt, zijn we ook nergens meer. Dan zijn er waanvoorstellingen of dementie, alle fysiek kan nog prima op orde zijn maar als de geest de juiste connecties niet meer maakt, wordt heel dat lijf een moeilijk te hanteren instrument. Er is meer onder onze huid dan het oog ziet.

Dan zegt Paulus dit: ‘Broeders en zusters, de Geest van God door­grondt alles, zelfs de diepste geheimen van God. Ook onder ons mensen wordt iemands wezen alleen gekend door zijn eigen geest. Zo kent alleen de Geest van God het wezen van God. Wij hebben echter niet de geest van de wereld ontvangen, maar de Geest die van God komt. Hij doet ons inzien al wat God ons in zijn genade gegeven heeft.’

Dus kort en goed: dat wat wij God noemen, en zo oud is als de wereld en ouder, dat met inzicht in heel de mensheid – daarom heet het God – de maker, gever van leven, alles. Dat heeft een eigen geest, een eigen manier van denken, een onbereikbaar mysterie, zeggen ze. En die geest, die manier van denken, dat onbereikbare mysterie is niet zo onbereikbaar als sommigen wel denken. Die manier van denken wordt gegeven aan mensen, aldus Paulus. Beschikbaar voor jou en mij. Dat was het geheim van de man uit Nazareth, die rabbi die dwars door de intenties van anderen heen leek te kijken en voortdurend totale barmhartigheid wist te combineren met scherpe ontmaskering en ook hands-on melaatsen, blinden en lammen, outcasts en outsiders terugbracht in de maatschappij. Die de ‘zonden’ zoals dat heette wegwistte alsof hij God zelf was en dat was hij dan ook, in zekere zin, zeggen ze. En hier zegt Paulus dat zijn manier van kijken en handelen niet zo onbereikbaar is als het weleens lijkt. Die Geest, die de innerlijke ruimte van God zelf op z’n duimpje kent, wordt ook aan mensen gegeven.

Daar kun je hele gekke mensen van krijgen. Wie zich God waant, moet vaak even voor controle naar de dokter. Met pilletjes is er dan vaak veel te verhelpen. Als het er niet om gaat je God te wanen, wat doet die Geest dan wel? Waar is die dan aan te herkennen? Laten de andere fragmenten ons dan daarin verder helpen en ook en passant misschien wat focus geven in die hele chaos van dingen waarvan we wakker kunnen liggen.

De Psalmdichter schrijft: ‘De Heer is vol liefde en medelijden, lankmoedig en zeer goedgunstig.
De Heer is bezorgd voor iedere mens, barmhartig voor al wat Hij maakte.’ Daaraan is die geest herkenbaar, dus. ‘Waarachtig is God in al zijn woorden en heilig in al wat Hij doet. De Heer ondersteunt die dreigen te vallen, richt al wie gebukt gaat weer op.’ Hmm, dat is niet alleen iets wat ons te doen staat, maar iets wat we ook hard nodig hebben. Gelukkig wordt die geest dan ook aan anderen gegeven.

Samenvattend: De manier van denken van God zelf is herkenbaar aan liefde, medelijden, geduld. Aan bezorgdheid voor ieder mens. Het is herkenbaar aan de handelingen van Jezus van Nazareth, die op een soort eigen gezag geneest, bekritiseert, liefheeft en hoop geeft. Moge die geest in anderen zijn, zodat wij opgericht, bekritiseert en geduldig bejegend worden. Moge die ook in ons huizen, zodat wij dat ovor anderen kunnen doen.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Deze rubriek heeft een eigen boek: Lazarus staat op. Daarin zijn de 25 mooiste ochtendgedachtes van de afgelopen tijd gebundeld en geïllustreerd door Joanne Zwart. Lazarus staat op | Rikko Voorberg | Vuurbaak | ISBN 9789460050404 | € 17,95