Dat een organisatie voor de zoveelste keer op de schop gaat, omdat er alweer nieuw beleid komt. Of dat het in de kerk allemaal anders moet: hipper of klassieker, activistischer of juist contemplatiever, pastoraler of profetischer. Vernieuwing betekent gedoe.

Maar het meest vermoeiend is vernieuwing misschien wel als je het op je persoonlijke leven betrekt. Daar zal ik me in dit artikel vooral op richten. Dat het bij jou en mij anders moet. Meer aandacht voor God, meer aandacht voor mensen. Jezus beter volgen. Valkuilen van ikgericht gedrag voorgoed proberen dicht te gooien. Misschien herken je dat wel. Vernieuwing betekent dat je als Jezus moet worden.

Werken aan een strak lichaam

Het idee van vernieuwing als een stuk zelfverbetering sluit helemaal aan bij onze huidige cultuur, waarin de nadruk ligt op zelfontplooiing en werken aan jezelf. Je gaat werken aan je persoonlijkheid, aan je conditie, of aan je strakke lichaam. Onze cultuur vertelt ons ook dat dat allemaal mogelijk is, omdat het leven maakbaar is.

Vernieuwing is in de Bijbel geen doel

Helaas zal ieder van ons vroeg of laat de ervaring hebben opgedaan dat het vies tegenvalt. Sowieso met die hele maakbaarheid van het leven, maar zeker ook met de maakbaarheid van je persoonlijkheid, met het verbeteren en vernieuwen van jezelf. Ook als je als gelovige achter Jezus aan wilt gaan, merk je veel te vaak dat het moeilijk lukt om als Jezus te worden.

Niet als Jezus worden

Vandaar dus mijn ongemak met het thema vernieuwing. Ik moet me echter haasten om te zeggen dat deze manier van spreken over vernieuwing totaal niet Bijbels is. Je kunt namelijk nog heel anders over vernieuwing spreken, op een ontzettend hoopvolle manier.

Vernieuwing is in de Bijbel geen doel dat je moet nastreven, een ideaal dat voor je ligt, maar eerder een geschenk en een vertrekpunt. Aan de basis van vernieuwing ligt niet het idee dat je als Jezus moet worden, maar dat Jezus als jóú is geworden.

Daarover kun je veel lezen in de brieven van Paulus. Een mooi voorbeeld is Kolossenzen 3. Daar schrijft Paulus dat je je moet omkleden. Oud gedrag van gerichtheid op jezelf ten koste van God en je naaste moet je uittrekken, en je moet nieuwe kleren aantrekken van doen en laten dat bij Jezus past.

‘Ga ervoor!’

Ik ben bang dat veel christenen deze tekst lezen als zelfverbeteringsprogramma, helemaal in de trant van de vermoeiende vernieuwing waar ik het net over had. “Trek kleren van fout gedrag uit en doe kleren van goed gedrag aan, zodat je een nieuw mens wordt! Ga ervoor! Kleren maken de man.” Maar dat is een enorme misvatting.

Een nieuw mens moet niet in oude kleding lopen

Je moet in Kolossenzen 3 beginnen bij het begin. Paulus zegt daar tegen jou en mij, als volgelingen van Jezus: “Jij moet geen nieuw mens worden, je bent al een nieuw mens, omdat je bij Jezus hoort. Je bent met Jezus gestorven en met Jezus opgestaan.” In zijn brieven maakt Paulus duidelijk dat de Geest van God de nieuwheid bij je binnenbrengt (Romeinen 8 en Galaten 5).

Agent in kleding van NS

Jezus is geworden zoals wij, heeft in ons lichaam geleefd, heeft ons levenspad gevolgd en is onze dood gestorven. Hij heeft onze ondergang gedeeld, maar is daaruit opgestaan en Hij heeft jou en mij, volgelingen van Hem, uit de ondergang en de dood meegenomen naar het licht van het nieuwe leven.

Nu je bij Jezus hoort, ben je dus een nieuw mens. En daarom moet je oude kleren uittrekken en nieuwe kleren aandoen. Een nieuw mens moet niet in oude kleren lopen.

Het is net als bij een politieagent. Politiekleding maakt iemand nog niet tot politieagent, dat is iemand al. Alleen loopt een politieagent niet in de kleding van een conducteur van de NS of in het tenue van de postbezorger, maar in kleding die hoort bij een politieagent.

Product van de Geest

Jezus volgen is leven van de vernieuwing van de opstandingskracht van Jezus, die de Geest bij je binnenbrengt. Vernieuwing is geen programma van jou of mij, maar een product van de Geest, een geschenk waarmee je elke dag van je leven aan de slag gaat. Telkens weer trek je je foute kleding uit en doe je goede kleding aan. Het is een leven met als dresscode: de liefde.

Dat is enorm hoopvol!

Dat gaat lang niet altijd vanzelf. Je kunt erachter komen dat je een oud kledingstuk, bijvoorbeeld de jas van jaloezie, die je al lang niet meer aangehad hebt, opeens toch weer aanhebt. Je omkleden is een levenslang proces. Dat betekent dus ook een levenslang gevecht. Maar geen frustrerend gevecht. Je vecht niet omdat je vernieuwd moet worden, maar omdat je een nieuw mens bent. Je wordt opgeroepen om te zijn wie je in Jezus al bent. En dat is enorm hoopvol! Er is een onuitputtelijke motivatiebron voor dat dagelijkse omkleden: de vernieuwende kracht van de Geest.

Snakken naar betere tijden

Het neemt je ook mee naar de toekomst. Want vernieuwing is niet af, zoveel is wel duidelijk. Vernieuwing is begonnen en God maakt het af in een complete herschepping van ons en van deze wereld.

Ook dat laatste spreekt mij aan in het christelijk geloof. Dat Gods reddingsplannen niet alleen individuele mensen, maar een hele wereld betreffen. Als ik om mij heen kijk, zijn er zo veel dingen die aan vernieuwing toe zijn. De stad waar ik woon, Rotterdam, kent genoeg plekken en mensen die snakken naar een beter leven en betere tijden. Als ik kijk naar vluchtelingen in kampen, of naar hoe wij als westerse mensen Gods schepping kapot consumeren, wat hebben we dan veel vernieuwing nodig.

Het kan je ontzettend moedeloos maken. Want waar moeten wij beginnen? En de vernieuwende dingen die wij doen, zijn dat geen druppels op een gloeiende plaat? Maar als zulke gedachten je hoofd vullen, is het de hoogste tijd om de Bijbel te laten spreken.

God gaat het afmaken

God is met de vernieuwing begonnen door in Jezus te komen, te leven, te sterven en op te staan. En God gaat die vernieuwing afmaken. Er komt een nieuwe wereld aan. De dingen die wij nu al kunnen doen, in de geest van Gods nieuwe wereld, zijn geen druppels op een gloeiende plaat, maar vonken van hoop, tekenen van wat komen gaat, tekenen van vernieuwing.

Ik heb een haat-liefdeverhouding met vernieuwing, maar als ik me bij de Bijbelse les houd, dan wint de liefdeverhouding het. Dan is vernieuwing een vrolijk thema vol van hoop. We hebben alle reden om hoopvol te leven en telkens weer ‘nieuw’ te leven, omdat je toch – ondanks valkuilen waar je in rolt – van Jezus bent en weer opnieuw begint. In de kracht van Zijn Geest.

Beeld: Shutterstock