Wat geloven Jehovah’s Getuigen precies over God, Jezus en de heilige Geest? Waarom erkennen zij Jezus niet als Zoon van God, en verwerpen zij de drie-eenheid – een centraal uitgangspunt van het christelijk geloof? En hoe ver reikt hun trouw aan de organisatie, als die leidt tot het weigeren van bloedtransfusies of het verbreken van contact met familieleden? Achter de herkenbare uiterlijke vormen schuilt een theologie die op fundamentele punten botst met het geloof van de meeste christelijke kerken.
Hoe ontstond het Wachttorengenootschap van de Jehovah’s Getuigen?
De geschiedenis van de Jehova’s Getuigen gaat terug tot 16 februari 1881. In het Amerikaanse Pittsburgh (Pennsylvania) werd op die datum de Zion's Watch Tower Tract Society opgericht.
Blad ‘De Wachttoren’
De naam De Wachttoren verwijst naar het blad The Watchtower. Dit is al sinds 1879 het belangrijkste orgaan van deze ‘eindtijdbeweging’. Het verschijnt overigens pas vanaf 1926 ook in het Nederlands.
William Henry Conley
President van het Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap (kortweg het Wachttorengenootschap) was een lokale zakenman: William Henry Conley. Charles Taze Russell, die een kledingketen runde, was de eerste secretaris-penningmeester.
Charles Russell: eerste president
Toch beschouwen de meeste Jehovah’s Getuigen Charles Russell als hun eerste president. Want toen dit religieuze genootschap in december 1884 rechtspersoonlijkheid verkreeg, was Conley er niet langer bij betrokken en had Russell (1852-1916) de rol van Conley overgenomen.
Waarom geloven Jehovah’s Getuigen niet in de drie-eenheid?
De Jehovah’s Getuigen staan erom bekend dat zij strikt monotheïstisch zijn. Ze geloven dus in één (almachtige) God. Met grote nadruk verwerpen zij dan ook de klassiek-christelijke leer van Gods drie-eenheid. Dit zou je zelfs de kern van hun theologie kunnen noemen. God duiden ze steevast aan met de naam Jehovah. Die keuze is gebaseerd op de vier Hebreeuwse medeklinkers van de Godsnaam JHWH.
In hun optiek is Jezus de grootste Getuige van Jehovah
In tegenstelling tot orthodoxe christenen beschouwen Jehovah's Getuigen Jezus niet als ‘God en mens in één persoon’, maar sec als een schepsel. In hun optiek is Jezus weliswaar de grootste Getuige van Jehovah, maar Hij is volgens hen beslist niet goddelijk – laat staan gelijk aan Jehovah.
Dat laatste, niet goddelijk, geldt ook voor de heilige Geest. De Jehovah’s Getuigen zien Hem sowieso al niet als een persoon, maar als de actieve kracht of energie van Jehovah, om diens wil uit te voeren.
Wat is de Nieuwewereldvertaling en waarom gebruiken ze die?
Deze en andere theologische visies baseren zij op hun eigen vertaling van de Bijbel: de Nieuwewereldvertaling. Volgens de Jehovah’s Getuigen is dat de enige zuivere – en dus de enige volstrekt betrouwbare – vertaling. Dat maakt discussiëren met hen op basis van andere Bijbelvertalingen lastig, waarschuwen christenen die daar ervaring mee hebben.
Volgens het Wachttorengenootschap waren bestaande Bijbelvertalingen “in mindere of meerdere mate beïnvloed door de heidense filosofieën en onschriftuurlijke overleveringen”.
Teksten die niet stroken met hun leerstellingen, zul je in hun vertaling vergeefs zoeken
Het (Engelstalige) Nieuwe Testament in de Nieuwewereldvertaling verscheen in 1950. De volledige editie, dus inclusief het Oude Testament, rolde in 1961 van de drukpers. De Nederlandse versie verscheen in 1963 voor het eerst en is later gereviseerd.
Waarom geloven Jehovah’s Getuigen niet dat Jezus God is?
Teksten die niet stroken met de leerstellingen van de Jehovah’s Getuigen, zul je in hun Nieuwewereldvertaling vergeefs zoeken. Eén voorbeeld, gerelateerd aan hun eigen visie op Jezus. De NBV21 vertaalt Johannes 1:1 als volgt:
“In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God.”
In de Nieuwewereldvertaling staat iets heel anders dan ‘en het Woord was God’ (omdat men Jezus’ Godheid ontkent):
“In het begin was het Woord. Het Woord was bij God en het Woord was een god.”
Wie is Jezus volgens de Jehova's Getuigen?
Volgens de Jehovah’s Getuigen is Jezus Gods eerste schepsel: Hij zou Jezus hebben geschapen voordat Hij de rest van de schepping tot leven riep. Maar ze zien Hem dus louter als een schepsel, in biologische zin.
Volgens de officiële leer was Jezus, voordat Hij als mens naar de aarde kwam (dus in pre-existente vorm), de aartsengel Michaël. Deze Michaël wordt genoemd in Daniël 10:13, 21 en 12:1, en daarnaast in Judas 9 en Openbaring 12:7.
Na Jezus’ dood werd Hij volgens het Wachttorengenootschap een geestelijk wezen met een ‘geestelijk lichaam’ en kreeg Hij een verhoogde positie. Maar Hij bleef, als schepsel, ondergeschikt aan God.
Waarom geloven Jehovah’s Getuigen dat Jezus aan een paal stierf en niet aan een kruis?
De Jehovah's Getuigen menen dat Jezus aan een paal werd geëxecuteerd, en niet – zoals christenen van oudsher geloven – aan een kruis. Zij stellen dat het Griekse woord stauros oorspronkelijk een rechte paal of een staak betekende, geen kruisvormig martelwerktuig.
Jezus werd aan een paal geëxecuteerd
Ze geloven dat Jezus als “perfecte mens”, vastgespijkerd aan een rechtopstaande executiepaal, de prijs betaalde voor wat Adam had verloren, namelijk volmaakt menselijk leven. Het Wachttorengenootschap stelt dat Jezus’ offerdood “het middel is waardoor God redding verschaft aan onvolmaakte mensen".
1914 en het einde der tijden
Volgens de Jehovah’s Getuigen keerde Jezus in 1914 onzichtbaar terug op aarde. Niet fysiek, maar als geestelijk koning over Gods koninkrijk. Satan en de demonen zouden vanaf dat moment zijn verbannen naar de aarde. Het jaartal 1914 is enorm belangrijk in hun eschatologie, hun visie op ‘het einde der tijden’. De eindtijd, die volgens hen in 1914 aanbrak, krijgt veel aandacht in De Wachttoren.
Voorbeelden eindtijdvoorspellingen
Teleurgestelde ex-leden wijzen er al jaren op dat het Wachttorengenootschap zich de afgelopen decennia meer dan eens heeft vergist als het gaat om voorspellingen rond ‘het einde der tijden’.
1914: De oorspronkelijke voorspelling was dat Jezus in 1914 zichtbaar zou terugkeren en het Duizendjarig Rijk op aarde zou beginnen. Toen dit niet gebeurde, werd de officiële leer aangepast naar een ‘onzichtbare’ wederkomst. Vanaf 1914 zou Jezus vanuit de hemel regeren.
1925: Joseph Franklin Rutherford (1869-1942), de tweede president, waagde zich aan de voorspelling dat het aardse paradijs in 1925 zou beginnen, en dat daarmee “miljoenen thans levende mensen” nooit zouden sterven. Dit zou gepaard gaan met de lichamelijke opstanding van – onder anderen – Abraham, Jozef en David. Toen ook deze voorspelling niet uitkwam, slonk het aantal Jehovah’s Getuigen wereldwijd aanzienlijk.
1975: Vanaf medio jaren zestig sprak het Wachttorengenootschap de verwachting uit dat de huidige wereld in 1975 zou eindigen, en dat daarmee het Duizendjarig Rijk zou aanbreken. Opnieuw braken velen met het Wachttorengenootschap omdat dit niet gebeurde. Het genootschap voelde zich daarom genoodzaakt ook deze leerstelling aan te passen.
“Dat kun je maar een aantal keren doen zonder heel ongeloofwaardig te worden. Dat is nu al een keer of zeven gebeurd. (…) Het is bijna een soort elastiek, maar het is natuurlijk wel de vraag: hoever kun je dat rekken?”
De ‘144.000 uitverkoren’
Iets anders waar de Jehovah’s Getuigen om bekendstaan, is dat zij geloven dat er slechts 144.000 uitverkorenen naar de hemel gaan om daar – na de eindstrijd van Armageddon – met Jezus te regeren. Zij baseren zich op een strikt letterlijke uitleg van het laatste Bijbelboek, waarin dit getal wordt genoemd (Openbaring 14:3).
De overige ‘ware gelovigen’ zullen, na de grote eindstrijd, eeuwig leven op een paradijselijke aarde. En alle niet- of andersgelovigen? Volgens de officiële leer van het Wachttorengenootschap zullen zij worden vernietigd, als oordeel van Jehovah.
Niet-christelijke beweging
Jehovah’s Getuigen benadrukken keer op keer dat zij zich op de Bijbel beroepen, en zien zichzelf als de enige ware christenen. Toch wijken hun opvattingen over God, Jezus en de heilige Geest op veel punten sterk af van het klassiek-christelijke geloof. Binnen de hoofdstroom van het christendom worden zij daarom gezien als een aparte, niet-christelijke religieuze beweging met een aantal ronduit sektarische trekken.
