Laten we beginnen bij de kerken die helemaal geen koffie schenken. Waarom zou je? Hier op aarde is het immers niet, laten we onze tijd niet verdoen met een gezellige nadronk na de ochtend- of avonddienst (die van zichzelf al lang genoeg duurt). In koffieloze kerken is het doel van de wekelijkse samenkomst een ernstige waarschuwing en vermaning: richt je op wat komen gaat en mijd het aardse. Wereldgelijkvormigheid ligt op de loer, dus dienen we ver te blijven van alles wat afleidt van de dagelijkse bekering. Het verhevene van een stevige preek laat zich nu eenmaal moeilijk rijmen met een werelds bakkie bonenvocht.

Percolator-koffie

Dan is er de categorie ‘typische kerkkoffie’. Net te sterke, bittere koffie in net te dunne papieren of plastic bekertjes, doorgaans getapt uit zo’n grote, roestvrijstalen percolator. Dat is helemaal niet erg. Want, beseffen deze kerkgangers, hier op aarde is het niet. Het echt goede komt nog. Deze percolatorprut is een middel, geen doel: een smeermiddel voor inhoudelijk napraten over de goede preek, een begeleider van hart-tot-hartontmoetingen. En omdat-ie lekker sterk is: een goede manier om wakker en waakzaam te blijven tot het koninkrijk echt gekomen is. Tot die tijd moeten we het doen met een gebroken schepping, inclusief bijbehorende koffiekwaliteit.

Fair-trade koffie

Een subcategorie is de groep kerken die bovenstaande koffie serveert, maar dan van fair trade bonen. Meestal pronkt er een ‘groene kerk’-logo naast de voordeur. Ook zij zijn zich bewust van het geringe belang van de koffiekwaliteit, maar dat is niet vanwege het komende hemelse koninkrijk, maar omdat er nog veel werk te doen is op deze aarde. Het milieu, armoede, eenzaamheid, onrecht: de wereld zucht als in barensweeën en de kerk is de aangewezen vroedvrouw. Zij moet Gods gezicht tonen aan de wereld. Daarom is na de liturgisch verantwoorde viering de eerlijke afkomst van de koffie belangrijker dan de kwaliteit. Het is immers brandstof voor de goede zaak.

Macchiato met havermelk

En dan zijn er nog de kerken waar je een versgemalen espresso macchiato met havermelk kunt krijgen, professioneel gezet door een knap jongmens. Voor minder doen we het niet, want God houdt van zijn kinderen en gunt hun het allerbeste. Het koninkrijk is immers al begonnen! Mensen die in de overwinning leven, mogen genieten van het beste van de schepping, en nergens wordt dat hemelse leven zichtbaarder dan in de kerk. Dus voor, na of tijdens de aanstekelijke aanbidding is het tijd voor een cappuccino met liefdevolle latte-art.

Herkenbaar? En mis je in deze kleine theologie van de kerkkoffie nog categorieën? Maak de koffiecatechismus compleet door jouw bonenervaring te mailen naar pieter-jan.rodenburg@eo.nl.