“Alsof er een bom barst onder het leven dat je voor ogen had”, vertelt Carolien (47) over het overlijden van haar man Jean. In haar nieuwe boek Ga terug naar de start vertelt ze hoe ze het leven weer oppakt na deze ingrijpende gebeurtenis. “Ik wilde vertellen wat er gebeurt als je een nieuwe relatie krijgt, hoe rouw doorwerkt op je kind, hoe verandert verdriet en wat doet rouw eigenlijk met je?”

Nieuwe relaties waren voor Carolien geen succes. “De eerste relatie was te snel”, geeft ze toe. “Ik was hem heel erg aan het vergelijken met Jean.” In die periode werd er ook een toneelstuk gemaakt op basis van haar eerste boek Sneeuw doet pijn waardoor ze veel met Jean bezig was. “Dat voelde niet goed. In mijn hart was ik nog steeds getrouwd.”

• 

  Weduwe Geertje vocht tegen haar liefde voor een nieuwe man

  Weduwe Geertje vocht tegen haar liefde voor een nieuwe man

Een vaderfiguur voor Lucas

Haar tweede relatie was een paar jaar later, toen ze naar eigen zeggen in een andere fase van rouw zat. “Ik wilde vooral heel graag een vaderfiguur voor Lucas, zodat hij kon opgroeien binnen een ‘normaal’ gezin. Vanuit die motivatie ben ik veel te snel gaan samenwonen. Dat heb ik geprobeerd, maar ik ben erachter gekomen dat het niet meer bij mij past. Wij [Carolien en haar zoon red.] zijn zo met elkaar verweven, we hebben alles vanaf het begin samen opgebouwd, daar komt een man niet meer tussen.”

Voor nu werkt het denk ik beter als we met zijn tweeën zijn.

“Ik merkte aan Lucas dat hij zich ongemakkelijk voelde als mijn toenmalige vriend zich ging bemoeien met de opvoeding. Ik kreeg dan ook snel het gevoel: dit is van ons, blijf hiervan af.” Nadat die relatie drie jaar geleden eindigt, besluit Carolien dat ze geen partner hoeft. “Voor nu, in deze periode, werkt het denk ik beter als we met zijn tweeën zijn.”

• 

  Vaderdag in een vaderloos tijdperk

  Vaderdag in een vaderloos tijdperk

‘Het is mijn leven’

Gelukkig kan Carolien volop rekenen op steun, ook al is haar omgeving het niet altijd met haar beslissingen eens. Zo vonden haar ouders het jammer dat zij haar vorige relatie beëindigde. “Zij dachten: nu wordt er ook voor haar gezorgd. Maar het is niet hun leven, het is mijn leven.” In zo’n situatie is het belangrijk om op je eigen kompas te varen, vindt Carolien. “Wees niet bang om fouten te maken, want je begint echt weer op een nulpunt en de enige manier om erachter te komen wat werkt, is door dingen uit te proberen en daarbij eventueel dus ook op je smoel te gaan.” Daarbij passeren veel emoties de revue. “Het is veel en de hele tijd anders, het is verdriet, maar ik ben ook wel trots geweest. Het heeft ook wel iets krachtigs als je dingen helemaal zelf doet. In het begin had ik het nog over ons kind, maar nu zeg ik gewoon mijn kind. Ik denk bijna nooit meer in ‘ons’.”

Lees verder onder de foto.

Chronisch bekaf

Dat ze nu geen behoefte heeft aan een relatie, hangt ook samen met de drukte van het alleenstaande ouderschap. “Ik ben chronisch bekaf en kan nauwelijks tijd voor mezelf vrijmaken, laat staan voor een relatie.” Als alleenstaande ouder doet ze alles zelf. “Ik moet alle rekeningen betalen, maar regel ook alle praktische zaken: de hond moet altijd uit en bij elke tandartsafspraak ben ik erbij. En daarbij is daten tegenwoordig ook niet leuk”, lacht ze. “Maar het kan wel naast elkaar bestaan. Het is mogelijk om een nieuwe relatie te krijgen na het overlijden van je partner”, duidt Carolien. Maar ze heeft er nu zelf niet de ruimte voor. 

Niet twee, maar één ouder

De maatschappij is veelal gericht op een gezin met twee ouders. “Lucas is de enige in zijn klas met één ouder. Hij is een soort eenhoorn, dus veel kinderen vinden dat heel interessant. Dat vindt hij niet leuk, want als kind wil je niet anders zijn. Met Vaderdag moet hij iets knutselen, maar dan voor mij. Op het vader-kind weekend met school ging ik mee. Die vaders vonden dat volgens mij nogal irritant, want een vrouw erbij verandert de hele dynamiek.” Het zijn volgens Carolien de stomme dingen. “Toen ik een auto ging kopen zei de verkoper meermaals: moet je man niet komen kijken?”

Ik vraag me wel eens af hoe hij zou zijn geweest als Jean nog had geleefd?

Zelf is Carolien er inmiddels aan gewend, maar ze vindt het vooral lastig voor haar zoon. “Als hij een gezin ziet met een vader en met broertjes en zusjes vindt hij dat heel interessant, want hij is enig kind.” In de avond voor het slapengaan, kletsen Carolien en Lucas vaak met elkaar. “Dan zegt hij soms: ik mis papa. Hij mist niemand concreet, want hij kan hem niet herinneren, maar toch is hij er dan mee bezig. Het is een afwezige in zijn leven. Ik vraag me wel eens af hoe hij zou zijn geweest als Jean nog had geleefd.”

Lees verder onder de foto.

Gigantische verlatingsangst

Er zijn niet veel voordelen aan het alleen opvoeden van je kind. “Een voordeel is dat ik een hele hechte relatie heb met mijn kind. Ik denk dat onze band toch een niveau dieper gaat.” Maar het is tegelijkertijd een hele kwetsbare relatie vertelt Carolien. “Hij heeft gigantische verlatingsangst en is bang dat er iets met mij gebeurt." Oppas regelen is daardoor lastig. "Lucas is nog te jong om te overzien dat mocht dat gebeuren, er een enorm vangnet voor hem is. Als ik de hond’s avonds nog even snel buiten laat plassen, roept hij wel tien keer vanuit zijn bed naar beneden dat hij van mij houdt en dan moet ik antwoorden. En ik snap het ook, het is niet iets waar ik rigoureus in wil zagen.” Carolien kijkt dan ook uit naar de puberteit, een periode waarin kinderen zich van nature meer losmaken van hun ouders. “Dat zijn angst wat zachter gaat worden, is iets wat ik hem heel erg gun.” 

‘Durf te leven’

“Ik hoop dat ik misschien mensen bereik die in hetzelfde schuitje zitten”, vertelt Carolien over haar boek. “Maar het gaat ook over mezelf herontdekken. Ik zou zeggen: durf te leven, durf fouten te maken, durf voor jezelf te kiezen. Dan komt het goed, ook als er een omweg voor nodig is. En ik hoop ook dat mensen een beetje kunnen lachen”, besluit de auteur.

Ga terug naar de start, Carolien Spaans, Thomas Rap, 224 blz., €22,99