“Een in een predikantsgezin grootgebrachte, juridisch geschoolde zelfstandig ondernemer, die het liefst op zondag vanaf de kansel mensen oproept Gods genade aan te nemen.” Cor Verkade (53) hoeft geen moment na te denken om zichzelf in één zin te omschrijven. “En ik ben man van Heleen en vader van drie kinderen in de leeftijd van 20 tot 14.”

'Gij zult genieten'

Het is warm op de Markt in Gouda, waar Cor voor zijn favoriete tentje is neergestreken. “Ze hebben hier zo’n goede witte wijn. Ik leef graag naar het elfde gebod: ‘Gij zult genieten.’ Christenen doen vaak karig, alsof het goed is om zo weinig mogelijk te genieten – ‘doe maar normaal, dan doe je gek genoeg’. Maar God wil dat wij genieten. Jezus veranderde zes- tot zevenhonderd liter water in wijn; het was Zijn eerste wonder. En het ging tot de laatste druppel op, hoor!”

Op de begrafenis van je vader in 2008 zei de voorganger dat het niet eenvoudig was om kind van een dominee te zijn. Gold dat ook voor jou?
“Die predikant, ds. Zweistra, besteedde aandacht aan het feit dat het voor kinderen van mijn vader een nadeel was om kind van een dominee te zijn. Mijn vader had God op de eerste plaats staan, de gemeente op de tweede, Gods volk – bekeerde mensen – op de derde en zijn vrouw op de vierde. Zijn kinderen kwamen ergens daaronder. Kort gezegd ging al zijn tijd en energie naar zijn ambt. Maar ik heb daar nooit onder geleden.”

Je hebt geen deukjes opgelopen?
“Nee, nee, nee… In het radioprogramma Onderweg van Elsbeth Gruteke heb ik gesproken over het sterfbed van mijn vader. Dat was heftig, maar ook mooi. Ik nam afscheid en bedankte hem voor alles. ‘Jou kan ik niet bedanken,’ antwoordde hij. Daar heb ik veel verdriet van gehad, maar nu zie ik hoe goed hij dat bedoelde.”

Hóé dan?
“In de reformatorische gezindte waarin ik ben opgegroeid, telt het zielenheil op een sterfbed meer dan intermenselijk  contact. Mijn vader vreesde dat ik niet met hem zou juichen voor Gods troon, vandaar dat hij zei: ‘Ik bedank jou niet.’ Een paar maanden voor zijn dood had ik in een interview namelijk gezegd dat ik 90 of 95 procent van de opvoeding van mijn ouders overgenomen had. Vrijwel alles dus. Maar mijn lieve, toffe, sympathieke vader dacht dat opvoeden kopietjes maken betekende. En dat was niet gelukt.”

Heb je al die bijvoeglijke naamwoorden echt nodig om je vader te omschrijven?
“Het moet geen frustro-interview worden. Ik háát gefrustreerde mensen, en die zijn er heel veel in onze kringen. Mijn vader wilde gewoon dat ik eeuwig zou gaan zingen, dan kon hij eeuwig dicht bij mij zijn. Dat is toch prachtig?”

Glijbaan

Het is even stil en Cor blikt over de markt. “Ik herinner me dat we in de tuin vroeger een smal paadje naar het kippenhok hadden. Mijn vader liep daar elke morgen overheen om die beestjes te gaan voeren. In de winter mochten mijn zus en ik van dat pad een glijbaan maken. Wát een lieve vader had ik, dat hij dat goed vond!”

Lachend: “Weet je dat ik hem trouwens dominee noemde toen ik heel jong was? Wij hadden een huishoudster en die zei dan bijvoorbeeld: ‘Cor, ga jij even een koekje bij de dominee brengen?’”

Ik heb een vouwfiets ter waarde van 40 euro

Een beetje psycholoog zou hier een gat in je ziel signaleren.
“Mijn zwager is psychiater en hij zei eens: ‘Cor, wanneer ga jij naar een psychiater?’ ‘Als ik mijzelf of anderen schade berokken,’ was mijn antwoord. En dat heb ik nog nooit geconstateerd en is volgens mij ook nog niet gebeurd.”

Je zwager zei dat toch niet zomaar?
Opnieuw lachend: “Misschien omdat ik niet die boekhouder was die hij verwachtte te ontmoeten. Maar of hij nog steeds vindt dat ik naar een psychiater moet, zou je hemzelf kunnen vragen.”

Je groeide op in een streng hervormd-gereformeerd gezin. Wat deed die opvoeding met je?
Direct: “Tot mijn 21e dacht ik dat ik naar de hel zou gaan, omdat ik geen persoonlijke relatie had met God. Even ter illustratie: toen mijn zus en deze zwager trouwden, was ik ceremoniemeester. Aan het begin van de dag zei ik tegen de gasten: ‘Ik hoop dat het vandaag ontzettend gaat regenen, hagelen, donderen en onweren. Want alle vrolijkheid die dan blijft, is echt, puur, vanwege het bruidspaar en de bruiloft.’ Gelúkkig ben ik met ‘de angst der hel’ opgegroeid. Al ons geluk, onze humor en Godfried Bomans-waardering die daar tegenover stond, was echt. Net als het geluk op een regenachtige trouwdag. Juist de tegenstellingen doen het hem.”

Peinzend: “De pest in de kerk is vaak dat we niet meer vanuit contrasten denken. Oordeel en genade, licht en donker, zonde en vergeving. Die gezapigheid die ik vaak zie, dat gezellige en kleffe omgaan met elkaar – ik word er niet vrolijk van.”

Had je niet beter theologie kunnen gaan studeren in plaats van rechten?
“Dat is een pijnlijke vraag. Ik heb daar weleens aan gedacht, zeker ook omdat ik aanvankelijk niks met mijn rechtenstudie deed. Later ging ik lesgeven in de rechten en nu teken ik bijna dagelijks juridische overeenkomsten. En ik help – pro Deo – mensen met juridische problemen.

Voor theologie had ik geen roeping, ik kende God niet persoonlijk toen ik op mijn 19e een studiekeuze moest maken. Ik zou het – zoals dat in onze kringen heette – historische geloof dat ik wel had, vast zijn kwijtgeraakt. Dat is trouwens ook de reden waarom ik veel panden verhuur als studentenhuizen, met name voor reformatorische studenten van de CSFR. Die jongeren komen vaak uit een beschermd of té beschermd milieu en krijgen van alles over zich heen. Dan is het toch prachtig dat zij ’s avonds met geloofsgenoten dingen kunnen delen?”

Cor schuift zijn stoel iets van de tafel en vervolgt: “Ik kan er letterlijk om huilen dat kinderen in de gereformeerde gezindte bij Gods Vaderhart, bij Jezus’ verzoeningswerk en bij de inwoning van de heilige Geest vandaan worden gehouden. De reformatorische wereld heeft een theologisch gedachtestramien waar de farizeeërs u tegen zouden zeggen. Dat wil ik bestrijden, op het gevaar af dat ik uitgekotst word in die wereld.”

Je praat en schrijft veel over de reformatorische wereld. Waarom is die zo belangrijk voor jou?
“Ik ben er onderdeel van, zo voel ik dat. En ik heb er zo ontzettend veel moois van gekregen. Maar ik lijd eraan dat in de naam van het christelijk geloof mensen de Bijbel eenzijdig of half citeren. En denk eens aan al die mensen die met de hel als vooruitzicht moeten leven. Ik laat het oordeel aan God, Hij is Rechter, maar ik kan me zo kwaad maken over al die voorgangers die maar roepen dat je bekeerd moet wórden. Dat staat nergens in de Bijbel. Er staat wel tig keer: ‘Bekeert u!’

In Elspeet, waar mijn vader predikant was, had je kerkelijke gemeenten die geen jeugdverenigingen wilden oprichten, omdat je daar te veel avondmaalgangers van zou krijgen. Hun gun ik heel veel avondmaalgangers.”

Wij zijn geschapen om heilig onnozel te zijn

Je gaat regelmatig voor in diensten. Wat is je belangrijkste doel op de preekstoel?
“Gewoon het makkelijkste verhaal vertellen dat er bestaat: met dat je Gods genade aanneemt, heb je het. Simpeler kan niet. In de reformatorische wereld zie ik veel geworstel met de uitverkiezingsleer, die eigenlijk in zichzelf zo mooi is. God besluit Zijn Zoon te geven aan mensen, uit pure liefde, zodat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat. In evangelische kringen stuit ik weer op oppervlakkigheid en een soort zelfgenoegzaamheid die me niet tot heil in Christus nopen.

Graag zou ik op reformatorische kansels Gods aanbod van genade voor iedereen die het krijgen wil, willen verkondigen en vertellen hoe mooi het is om te gaan geloven. Op evangelische kansels leg ik graag de reformatorische boodschap van zonde en genade op een eigentijdse wijze uit. Ik vind het zonde dat in veel gemeenten de Bijbel eenzijdig uitgelegd wordt. De verzoeningsleer komt onder druk te staan. Jezus dreigt soms meer als voorbeeld of norm bepreekt te worden.”

Waar zit jouw eigen moeilijkheid, waar worstel jij mee?
“Hoewel ik op woensdag ben geboren, zie ik mezelf als een zondagskind. Ik heb naast mijn (schoon)ouders en zwager geen verliezen geleden. En ik heb een optimistisch en vrolijk karakter. Wat me zorgen baart, is dat wij God kwijtraken in Europa. Vorig jaar waren er in Frankrijk maar liefst duizend antichristelijke delicten, zeshonderd antisemitische en honderd anti-islamitische. Ik denk dat ik het toenemende antisemitisme nog erger vind dan de sluiting van kerken in Europa. Wie Gods volk aanraakt, raakt Zijn oogappel aan.”

Je zit hier ontspannen, kijkt niet op je telefoon; heb je nooit stress?
“Alleen van files krijg ik stress. Dan ben ik bang dat ik ergens niet op tijd ben. Maar ik reis gelukkig veel met het openbaar vervoer. Sinds ik niet meer voor de klas sta, heb ik geen stress meer ervaren in mijn werk; ook al gaat het over grote bedragen en zijn we voor het geld van veel klanten verantwoordelijk. Geld dat we in panden op A-locaties in Nederlandse, Duitse en Engelse steden investeren en in Amerika. De rente betaal ik iedere maand handmatig uit aan onze klanten. Gisteren nog heb ik 470.000 euro overgeboekt. Dan denk ik aan hen en ben ze dankbaar. En ik hoop dat zij ook dankbaar zijn en een tiende geven aan goede doelen.”

Geld is macht. Wat doet dat met jou?
“Soms merk ik dat mensen mijn aandacht vragen, omdat ze iets van me willen. Ik laat het me lekker aanleunen en kijk wel wat ik wijs vind. Geld is een prachtig hulpmiddel om vreugdevol voor jezelf en anderen te leven, maar als het je in zijn greep heeft, is het dramatisch. Dat geldt voor alle dingen die God als middel in de schepping heeft gelegd maar vaak gebruikt worden als doel: alcohol, roem, eer, seks, gezin, of eten.”

Gisteren nog heb ik 470.000 euro overgeboekt

Wat is goed rentmeesterschap?
“Respectvol omgaan met de schepping. God heeft niks tegen rijkdom, wel tegen armoede. Wie veel heeft, van hem zal veel gevraagd worden. En het klinkt misschien raar, maar ik denk dat ik meer vreugde beleef aan geven dan aan ontvangen.”

Leven naar je stand hoort daar volgens Cor ook bij. “Ik kan geen wijn van 3 of 4 euro kopen. Dan benadeel ik de wijnmaker die alle druiven trosje voor trosje geplukt heeft. Je moet dingen kopen die horen bij wat God je heeft toevertrouwd. Zo kan iemand die het minder heeft dat wijntje wel kopen en beschadig ik de markt niet.”

Heb jij die sterke benen die de weelde kunnen dragen?
Lachend: “Ik heb een vouwfiets ter waarde van 40 euro. De fietsenmaker vindt het onverantwoord dat ik erop rijd. En mijn auto kostte met inruil 5000 euro. Daarmee schoffel ik deels weer onderuit wat ik net zei, maar ik geef ook gewoon niks om een bankstel of auto als statussymbool. Als ik ergens preek en ik zie dat mijn auto de oudste is op het parkeerterrein, moet ik waken voor omgekeerde trots.

Wat wel een zwakke kant van mij is… De ChristenUnie heeft het voornemen verkeersboetes te relateren aan het inkomen. Als dat zover komt, ga ik rustiger rijden. Trots ben ik er niet op, maar ik krijg weleens een boete, ja.”

• Lees ook: Wat moet je als christen met al dat geld?

Zou je de politiek in willen?
“Politiek fascineert me van jongs af aan. Naast mijn rechtenstudie in Utrecht heb ik politicologie in Rotterdam en Leiden gestudeerd. Ik steun vier partijen: SGP, CU, CDA en Forum voor Democratie. Ik stond bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen op de SGP-lijst en heb vriendschappelijk contact met de drie SGP-Kamerleden. Thierry Baudet huurt een gedeelte van een grachtenpand in Amsterdam van ons bedrijf. De media vallen daarover, maar hij betaalt gewoon marktconforme prijzen. Ik steun hem wel, omdat ik denk dat hij met zijn stroming zeker goede punten aandraagt. De gekte rond klimaat, verkeerde beslissingen die groen lijken, maar zwart zijn, het gevaar van islamisering in Europa en dat soort zaken. Of hij premier moet worden? Ik weet niet of hij daar als mens geschikt voor is.”

Slimme Rutte

“Heb je trouwens gezien hoe Rutte aarzelend begon COVID-19 te bestrijden? Hij deed het net als Trump. Alleen Rutte is slim en Trump niet: Rutte geeft er net weer een goeie draai aan. Vervolgens zie je Rutte stijgen en Trump dalen in de opiniepeilingen.”

• Lees ook: Cor Verkade: ‘Ook Thierry Baudet is geschapen naar Gods beeld’

Je levensmotto is: ‘Alles komt goed, omdat God het doet.’ Maakt dat je niet passief?
“Nee, want God geeft juist de drive en de roeping om te doen wat je moet doen. Dat vind ik zo mooi, juist als ik om me heen sombere ontwikkelingen zie. Van het journaal vanavond worden we vast weer niet vrolijk. Corona rukt weer op, Europa raakt God kwijt, ga zo maar door. En toch moeten we doen wat onze hand aan goeds vindt om te doen en genieten volgens het elfde gebod. Tegen de klippen op. Ook al gaat er zo veel fout in de wereld en in Nederland.

Van mijn goede vader – zaliger nagedachtenis – leerde ik altijd te kijken naar wat er minder wordt. Ik volg het nieuws ook vanuit dat denkkader: met de Franse Revolutie begon het drama in Europa en dat gaat maar door. Aan de andere kant weet ik: de Eeuwige had geen leed gepland. Wij zijn geschapen om heilig onnozel te zijn en geen verdriet te kennen. Dus als ik kwaad en leed zie, bestrijd ik dat.”

Beeld: Jacqueline de Haas