“Ongeveer rond haar vijftiende begon Evelyn erover te praten met ons dat ze transgender was. Dat ze voelde dat ze toch geen jongetje was, dat ze voelde dat ze een meisje was. Het was een lang traject geweest om dat tegen zichzelf te kunnen zeggen, maar zeker ook om het tegen ons te kunnen zeggen.” Voor Mart en zijn vrouw komt de bekentenis van Evelyn volledig uit de lucht vallen. “Voordat zij erover begon te praten, was het niet duidelijk dat zij dat soort gevoelens had. In heel veel situaties is het wel zo dat je het al aan ziet komen vanaf de vroege jeugd, maar bij ons was dat niet het geval.”

Een dubbel gevoel

“Onze reactie was vooral: ‘Help!’, en: ‘Wat fijn dat je dit tegen ons zegt’. We waren heel erg blij dat ze erover begon te praten. Wij hadden wel al jarenlang gezien dat ze problemen had. Op school problemen met leren, in de klas, dat ze niet lekker in haar vel zat, dat ze depressief was. Dan is het wel heel erg fijn dat je als ouders hoort: o, dat is het waarschijnlijk.” Toch is het ook dubbel voor Mart en zijn vrouw. “Het was voor ons niet normaal”, legt hij uit. Hij weet tot dat moment nog nauwelijks wat het betekent om transgender te zijn.

Wij accepteren haar zoals ze is, wij willen die zoektocht samen met haar meelopen.

Reformatorische familie

Er begint een gezamenlijke zoektocht, met veel vragen. “Hoe kom je hier verder mee? Op welke manier pakken we dat aan? Hoe beweeg je mee daarin?” Het duurt nog een tijd voordat Evelyn er klaar voor is om het aan andere mensen te vertellen, waaronder aan familieleden. Mart legt uit dat de familie een overwegend reformatorische achtergrond heeft. Toch zijn de reacties goed. “Wij zeiden: dit is Evelyn, we willen graag dat jullie haar voortaan aanspreken als Evelyn. Wij accepteren haar zoals ze is, wij willen die zoektocht samen met haar meelopen en wij zouden het heel fijn vinden als jullie dat ook deden. En dat hebben ze allemaal stante pede gedaan.”

LHBTI en de kerk

“Binnen de kerk hebben we het nog langer stilgehouden, wel een aantal jaren. Dat wilde Evelyn zelf ook.” Evelyn ervaart de kerk niet als een veilige plek waar ze zichzelf kan zijn. “In het hele voortraject waarin ze dacht dat de Bijbel en God afwijzend tegenover haar staan, had ze al afscheid genomen van het geloof. Ze had zich intussen ook uit laten schrijven.” Mart en zijn vrouw houden wel vast aan hun geloof en ook aan de orthodoxe kerk waar ze onderdeel van zijn. Mart gaat zich steeds meer inzetten voor LHBTI’ers in de kerk. “Dat doe ik voor een gedeelte voor Evelyn om haar te steunen, maar dat doe ik ook voor al die andere jongeren in de kerk, want ik heb gezien hoe moeilijk het voor haar was.”

• 

  Elbert ging in transitie: 'Ik was geen vrouw, ik was man'

  Elbert ging in transitie: 'Ik was geen vrouw, ik was man'

Een steunende factor

“Ik vind het oké als je vindt dat in transitie gaan niet mag. Maar ik wil nog harder zeggen: ik geloof heel erg – ik zie dat ook – dat kerk en geloof en transgender zijn heel goed met elkaar verbonden kunnen worden. Sterker nog: ik zie dat geloof een hele steunende factor kan zijn voor de transgenderpersoon in hun transgender-zijn en in transitie gaan.”

Bekijk het hele gesprek tussen Mart van de Kamp en Jurjen ten Brinke in Bid, bedank, bewonder op 28 mei om 09:24 uur op NPO2 of later via NPO Start.