Interview
Leestijd: 7 minDoor Aria Gerritsen
Duurzaam leven voor mensen makkelijk maken. Dat is de missie van presentatrice Marieke Eyskoot (48). Dit doet ze bij het KRO-NCRV programma ‘BinnensteBuiten’, maar bovenal zet ze zich als duurzaamheidsexpert in voor een betere wereld, zónder uitbuiting van mens en natuur.
“Ik ben niet gelovig opgevoed, maar dankzij gelovige vrienden ben ik wel bekend met dit gebed. Wat me altijd opvalt, is dat God als man en vader wordt aangeduid. Het leven wordt via een vrouw – de moeder – doorgegeven, dus vind ik het best vreemd dat een wezen als God dan zo mannelijk wordt ingevuld. Hierdoor voelt het gebed voor mij beperkend. Er zijn door de jaren heen, tot op de dag van vandaag, heel wat mensen gekwetst door hoe de kerk als instituut is omgegaan met de rol van vrouwen. Met die kennis vind ik het jammer dat het gebed zo patriarchaal is ingesteld.
Hoe de band was met mijn vader? Hij was een lieve man die ontzettend trots op me was. Helaas is hij op 72-jarige leeftijd overleden, veel te jong naar mijn mening. Door de dood ervaar je nog sterker dat je pas écht iets mist als het er niet meer is. Niemand zal trots op mij zijn op de manier zoals mijn vader dat was. Ik heb genoeg dierbaren om me heen die hun liefde en trots uiten, maar de trots die hoort bij een vader-dochterband is echt uniek.”
Duurzaamheid wordt een soort luxe: daar gaan we wel weer naar kijken als de rest is opgelost
“Het eerste waar ik aan moet denken bij de hemel op aarde, is een samenleving waar alles en iedereen de ruimte krijgt om te groeien en bloeien, zonder kans op uitbuiting. We leven momenteel in een redelijk koloniaal en kapitalistisch systeem, waarbij er volop wordt uitgebuit voor eigen gewin. De hemel op aarde zou voor mij een maatschappij zijn waarin dat niet het geval is. Ik zet me ervoor in om dat voor mensen makkelijker te maken. Dat doe ik in het televisieprogramma BinnensteBuiten, maar ook met mijn boek Dit is een goede gids – voor een duurzame lifestyle. Dit wordt grappig genoeg ook wel een bijbel genoemd, maar dan de duurzame variant. Er zijn namelijk nog best wat vooroordelen rondom duurzame keuzes maken: het zou duur, suf of moeilijk te realiseren zijn. Maar dat hoeft helemaal niet, in tegendeel juist. In deze tijd waarin er veel aandacht gaat naar de oorlogen, polarisatie en conflicten, krijgen zaken als klimaatverandering minder aandacht. Duurzaamheid wordt daardoor een soort luxe: daar gaan we wel weer naar kijken als de rest is opgelost. Maar die tijd hebben we helemaal niet. Straks hebben we een oorlog gewonnen, maar de toekomst verloren.”
Met fair trade kledingmerk Common & Sense wil Janine de kledingindustrie eerlijker maken
‘Het meest duurzame kledingstuk ligt al in je kast’
“Ik kan niet zonder een gemeenschap om me heen. Niet alleen in de vorm van familie en vrienden, maar ook in een samenleving met minder individualisme en meer verbinding.
In de huidige maatschappij wordt ons constant aangepraat dat we van alles nodig hebben. Veel meer dan ons dagelijks brood. Webshops zijn er bijvoorbeeld op ingericht om ons zo lang mogelijk op hun website te houden en ons te verleiden om meer te kopen. Kortingen, gratis verzending bij een hoger bedrag en als je het doorstuurt naar je vrienden, bespaar je nóg meer. Pas zag ik een modereclame met de slogan: ‘Zelfvertrouwen kan je kopen’. Als ik iets weet van zelfvertrouwen is dat je dat niet van buitenaf krijgt. Sterker nog, vanuit buitenaf wordt het eerder afgepakt. Het is absurd dat reclames ons wijsmaken dat je niet mooi, slank of cool genoeg bent en er niet bij hoort als je niet een bepaalde outfit draagt. Er wordt ons schaamte aangepraat, een probleem dat je kunt oplossen door meer te kopen. Dat heeft twee grote effecten: we voelen ons een groot deel van de tijd slecht over onszelf én we behandelen de aarde slecht. Waarom hebben we het hier niet veel meer over?”
Het is toch absurd dat een reclame je mag wijsmaken dat je niet mooi, slank of cool genoeg bent als je niet een bepaalde outfit draagt
“Als het gaat over duurzaamheid, wordt er snel gekeken naar wat nog niet goed gaat, naar wat je nóg beter kunt doen. Zelf heb ik altijd het idee dat ik meer kan doen, daar is mijn partner het overigens niet mee eens. Het is menselijk om het gevoel te hebben dat je altijd meer kunt doen, en het is de kunst om daar mild mee om te gaan. Doordat ik weet dat ik gemanipuleerd word door grote bedrijven om te blijven kopen, geef ik mezelf minder de schuld. Wij als consument – een woord dat ik overigens nauwelijks gebruik, we zijn in de eerste plaats mens – zijn niet het enige probleem, maar dat zijn hebberige multinationals en regeringen die niet tegen uitbuiting optreden minstens zozeer.”
Ik voel soms net zo goed verleiding om goedkope spullen te kopen die ik niet nodig heb
“Ik ben ook niet roomser dan de paus. Ik voel soms net zo goed verleiding om goedkope spullen te kopen die ik niet nodig heb. Pas ging ik ouderen helpen met boodschappen doen en belandde ik met hen in de Action. Die winkel ligt stampvol met producten waarvoor arbeiders hoogstwaarschijnlijk geen eerlijk loon hebben gekregen. Toch word ik dan ook even getriggerd. Wat me dan helpt is om mezelf de vraag te stellen: ‘Wil ik mijn geld hier echt aan uitgeven? Wat is de bedoeling van deze producten? Worden ik en anderen er beter van, of steun ik hiermee vooral bedrijven en praktijken die ik helemaal niet wil steunen?’
Want in die grote multinationale bedrijven die, ten koste van alles en iedereen, proberen om zoveel mogelijk winst te vergaren, zie ik een vorm van het kwaad. Maar dat zie ik net zo goed in grote leiders die oorlogen starten en meewerken aan genocides. Je hoeft niet per se te geloven om het kwaad te zien.”
“Mijn dankbaarheid voor het leven uit ik door zo goed mogelijk te zorgen voor het leven van mezelf, de aarde en alle mensen die er wonen. Zelfs al lijkt het alsof ik als eenling maar een beetje kan bijdragen aan een betere wereld, wil ik toch doen wat ik kan. Want onze individuele keuzes creëren samen de grote massa die nodig is voor verandering.”
Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meer
