Mei = Mariamaand. Al nadenkend over de moeder van Jezus vraagt Almatine zich af waarom ze er bij de protestanten toch zo bekaaid vanaf komt. En waarom de katholieken zo overdrijven. 

Het is mijn middelste doopnaam, en daar is alles wel mee gezegd. Met de moeder van Jezus heb ik in de praktijk van mijn geloofsleven niet veel. Dat komt door mijn gereformeerde achtergrond, die elk schepsel onder de zon als even zondig en even heilig ziet. En toch is dat niet helemaal waar. David, Petrus en Paulus worden tientallen keren genoemd in erediensten en boeken. De kritiek van protestanten, dat alle aandacht die Maria van katholieken krijgt af zou leiden van Jezus, vind ik daarom schijnheilig. Er moeten dus nog andere redenen zijn waarom Maria er in de protestantse kerken bekaaid vanaf komt.

Omdat er niet veel over haar in de Bijbel staat

In vergelijking met Paulus staat er niet veel over Maria in de Bijbel. En toch valt het ook wel weer mee. Aan het begin van Jezus’ leven, als tiener, bij een bruiloft, een paar keer tijdens zijn optreden en bij het kruis lezen we van de moeder Gods. Als er al in een protestantse kerk over haar gepreekt wordt, is dat meestal rond Kerst. Dat is niet terecht. De lofzang van Maria vind ik een van de mooiste preken uit de Bijbel en haar woorden: ‘De Heer wil ik dienen: laat er met mij gebeuren wat u hebt gezegd’, is een geloofsbelijdenis die je omverblaast. Haar overgave als (±) 14 jarig ongetrouwd (zwanger!) meisje zou haar een onmisbaar geloofsvoorbeeld in de lange rij van andere Bijbelse figuren moeten maken waarover vaker gepreekt, gesproken en geschreven kan worden.

Omdat Maria niet veel doet?

Protestanten houden van bijbeltypes die iets doen, zoals reizen, dopen en leiding geven. Maria horen we vooral zingen en moeder-zijn. Dat komt in eerste instantie niet heel actief over. Daar missen protestanten echter inbeeldingsvermogen. Maria was een levend getuigenis door haar zwangere buik van Gods grootste wonder op aarde. Als moeder heeft ze waarschijnlijk weinig stilgezeten: eten koken, wassen, knuffels geven, in slaap wiegen en ga zo maar door. De twaalf leerlingen van Jezus die ruim drie jaar met hem optrokken, krijgen van protestanten meer respect dan moeder Maria die meer dan dertig jaar bij hem in de buurt was. Dat lijkt me niet juist.

Omdat ze vrouw is?

Al is de kans op een vrouwelijke Paus klein, maar het respect dat katholieken hebben voor Maria, en daarmee voor een vrouw, mis ik bij veel protestanten.

Aan een groep theologiestudenten werd eens gevraagd zich in te beelden Johannes bij het kruis te zijn. Toen de docent vroeg om datzelfde met Maria te doen protesteerden velen want dat vonden ze gek. Een vrouwelijke geloofsheld of voorbeeld is voor veel gereformeerden vreemd en de minimale aandacht voor Maria verraadt een protestants seksisme.

Overdrijven katholieken niet een beetje?

Wat mij betreft zou meer aandacht voor Maria logisch zijn. Maar katholieken overdrijven wel een beetje. In katholieke diensten zijn er veel liederen die over haar gaan. Ik vind het vreemd om tot of over haar te zingen of te bidden. Aan de andere kant galm ik Ave Maria (Wees gegroet Maria) zonder problemen mee.

Maar dat ze nooit een zonde heeft bedreven, altijd maagd is gebleven en naar de hemel is opgevaren, daar wil ik toch echt niet aan. Dat lijkt me speculatie ten top.

In de praktijk van het dagelijks leven mogen gelovigen haar dan niet aanbidden, maar waarom zou ik haar wel aanspreken in een gebed?

Veel mensen geven aan dat ze Maria toegankelijker vinden dan Jezus. Ook dat begrijp ik niet. Over Jezus weten we immers veel meer dan over haar?

Mei = Mariamaand

Mei is traditioneel de maand van Maria, dus een goede tijd om eens verder na te denken over de betekenis van haar leven. Volgens een protestantse dorpsdominee, die een boek over haar schreef, krijgt Maria steeds meer aandacht van protestanten.* Ze raken in haar geïnteresseerd omdat ze in haar vinden wat ze in een moeder en vrouw zoeken, denkt hij.

Ik vind dat het tijd wordt dat de verlegenheid onder protestanten wordt doorbroken. Ik ben ook nieuwsgierig of er kritische katholieken zijn die de voorzichtigheid van protestanten voor Maria begrijpen. Dus, beste lezer, laat van je horen! Misschien ga ik mijn middelste doopnaam dan wel meer waarderen.

* In mijn boek ‘Flirten met Rome’ schrijft Herman de Vries een hoofdstuk over Maria.