Een gevoel dat je overvalt

Eenzaamheid is een gevoel, waarvan de oorzaak voor iedereen anders is. Allerlei omstandigheden kunnen een rol spelen. De kans dat dit gevoel je overvalt, is groot als je het idee hebt dat je van andere mensen geïsoleerd bent. Daarvoor hoef je niet letterlijk alleen te zijn. Dit gevoel kun je zelfs hebben wanneer er veel mensen om je heen zijn. Dat kan thuis zijn, met gezinsleden om je heen, in de klas of op je werk.

Iedereen kent momenten van eenzaamheid

Je voelt je alleen staan

Er zijn ook situaties waarin het voor iedereen begrijpelijk is dat je je alleen voelt. Als je bijvoorbeeld je partner bent kwijtgeraakt met wie je écht veel kon delen, of dat nu is door overlijden of door een echtscheiding. Eenzaamheid ligt altijd op de loer als de verbinding met anderen verbroken is. Welke situatie ook op jou van toepassing is, jíj voelt je alleen staan en je ziet geen mogelijkheden om contacten te leggen die voor jou betekenis hebben.

Net als bij gewone pijn

Anderen kunnen aan de buitenkant niet zien dat je eenzaam bent. Je kunt dat gevoel voor een ander wegstoppen. Aan de buitenkant lijk je misschien zelfs vrolijk, terwijl je vanbinnen triest bent van eenzaamheid. Iedereen kent deze momenten van eenzaamheid. Daar hoeft niets mis mee te zijn. Het is een signaal dat er iets aan de hand is waarmee je iets moet doen, net als bij gewone pijn. Als het eenzame gevoel blijft aanhouden en je het negeert, kan er schade ontstaan.

Jouw behoefte aan echt contact

Als sociale wezens hebben wij behoefte aan contact met mensen om ons heen. Het gaat daarbij niet om oppervlakkig contact, we hebben behoefte aan echt contact met anderen. Alleen, wat is écht contact?

We hebben behoefte aan echt contact

De kenmerken van echte contacten

Echte contacten zijn mensen die voor jou van betekenis zijn en voor wie jij ook van betekenis bent. Het gaat erom of er een relatie is, dat je voor elkaar belangrijk bent en dat je je met elkaar verbonden voelt. Kun je ook open met elkaar over moeilijke gevoelens praten? Deze vragen helpen je om te ontdekken waar de schoen wringt en waaraan je (extra) aandacht zou kunnen geven om uit een negatieve spiraal te komen.

Leg de lat niet te hoog

Je kunt ook contact met anderen krijgen, door iets voor anderen te betekenen. Wat heb jij te bieden? Het is goed om over die vraag na te denken. Leg de lat niet te hoog. Hoe hoger de eisen die je aan jezelf stelt, hoe moeilijker je eraan kunt voldoen. Vind je dit lastig, praat er dan juist eerlijk over met elkaar. Dat vraagt moed, maar zorgt vaak voor de verbinding waar je naar zoekt.

Mopperen en klagen

Niemand heeft graag contact met iemand die alleen maar moppert en klaagt. Omgekeerd is het altijd plezierig om contact te hebben met iemand die een positief woord voor de ander heeft. Het is plezierig om iets voor zo'n persoon te doen. De manier waarop je in het leven staat en het beeld dat je over jezelf hebt, bepalen voor een groot deel hoe je op anderen overkomt. Wees wel reëel: laat jezelf ook eerlijk zien als het niet zo lekker gaat. Dan geef je de ander de kans er voor je te zijn.

Welk beeld heb jij van jezelf?

Vind je vooral dingen die je niet kunt of hebt belangrijk? Vind je dat anderen altijd veel beter overkomen dan jij? Doe jezelf niet tekort, ook jij bent uniek! Ook jij hebt mooie eigenschappen waar anderen op zitten te wachten.

Jouw regie over contacten

Eenzaamheid voelt diep van binnen als een hevige pijn: je voelt je verlaten en helemaal aan jezelf overgelaten. Om dat gevoel te overwinnen, heb je betekenisvolle contacten nodig, mensen met wie je je verbonden voelt. Ben jij geneigd te wachten tot er iemand komt die betekenisvol gaat worden? Dan is de kans groot dat je voor niets zit te wachten. Voer zelf de regie over jouw leven!

Probeer jezelf eens als ondernemer van je eigen leven te zien

Word ondernemer van je leven

Als je blijft wachten tot mensen op jou afkomen, kun je blijven wachten op mensen die niet komen. Probeer jezelf eens als ondernemer te zien, de ondernemer van je eigen leven. Je kapitaal wordt gevormd door je (sterke en zwakke) eigenschappen, je kennis en vaardigheden, die je maken tot een unieke persoonlijkheid. Als ondernemer moet je ook weten wat je nodig hebt.

Wisselwerking en variatie

Je hebt betekenisvolle relaties nodig. En dat komt goed uit, want dat geldt ook voor anderen. Dat biedt aanknopingspunten! Jij hebt andere mensen iets te bieden. We hebben relaties nodig op verschillende gebieden, dus niet alleen familieleden, maar ook buren, vrienden met wie je een hobby of je geloof deelt en kennissen die je zo nu en dan in de winkel of bij het uitlaten van de hond tegenkomt. Niet alle contacten hoeven even diepgaand te zijn. Variatie in contacten en in diepgang is nodig.

Sleutels in handen

Er kan veel veranderen als je op een andere manier naar situaties kijkt. Probeer de momenten van eenzaamheid eens te zien als mogelijkheden om jou sterker te maken. En de mensen die je nu alleen in de verte ziet, als mogelijke schakels in een van jouw netwerken. Wat zou dat tot gevolg hebben? Je staat voor een keuze. Je was het je misschien nog niet bewust, maar je hebt zelf sleutels in handen om deuren te openen.

Jouw handen uit de mouwen

Als je plannen gaat maken, is het gemakkelijk om bij elk idee eerst aan de bezwaren en onmogelijkheden te denken. Probeer die eens te negeren. Verken vooral eerst de mogelijkheden die er zijn.

Ga er even voor zitten
Schrijf om te beginnen de situaties op waarin jij mensen tegenkomt. Het maakt niet uit of je ze echt kent, of dat je hen alleen af en toe spreekt. Je zou categorieën kunnen gebruiken: familie, buren, vrienden, kennissen. Welke aanknopingspunten heb je om met hen in contact te komen? Zie je altijd dezelfde persoon die net als jij de hond uitlaat? Een opmerking over het weer of de hond doet wonderen. Heeft het meisje achter de kassa een leuke hoofddoek om? Een complimentje doet haar en jou goed. Bedenk eens wat je voor of met anderen zou kunnen of willen doen. Je zult het zien: als je er even voor gaat zitten, komen er vanzelf ideeën. Kun je iemand blij maken met een kaartje, telefoontje of bezoekje? Ken je iemand die behoefte heeft aan praktische hulp? Zijn er bij een vereniging of kerk vrijwilligers nodig?

Het is vaak makkelijker om mogelijkheden voor anderen te bedenken

Nieuwe ideeën
Wat je ook zeker op ideeën kan brengen, is het contact met anderen die in soortgelijke omstandigheden verkeren. Op de site Stopeenzaamheidzelf.nl wordt je door christelijke zorgaanbieders de mogelijkheid geboden met elkaar in contact te komen en suggesties uit te wisselen. Omdat het vaak makkelijker is om mogelijkheden voor anderen te bedenken dan voor jezelf, heb je een behoorlijke kans dat je daar ideeën opdoet waar je weer verder mee komt. Maak voor jezelf aantekeningen. Bijvoorbeeld over onderstaande vragen:

1. Hoe kun jij met een aantal mensen (beter) contact krijgen?
2. Welke opstelling vraagt dit van jou?
3. Wat zou jij voor anderen kunnen doen?
4. Welke initiatieven kun jij vandaag nog nemen?
5. Wat pak je binnen een week op?

• De Bijbel over eenzaamheid