De Noorse speelfilm Quisling: The Final Days biedt een verontrustend inkijkje in het hoofd van een autocratische politicus. Quisling lijkt oprecht overtuigd van zijn eigen onschuld. Het verdraaien van de waarheid gaat hem zo goed af, dat hij zelf ook in zijn leugens is gaan geloven.
De film begint in 1945, vlak nadat Hitler is verslagen. Terwijl Quisling zijn proces afwacht, krijgt hij namens de lutherse staatskerk bezoek van een pastor. Deze Peder Olsen heeft de taak gekregen de oud-premier te confronteren en aan te horen, in de hoop dat hij zich bekeert en absolutie kan ontvangen.
Christenplicht
Quisling weigert alleen om het spelletje mee te spelen. Olsen heeft het er vreselijk zwaar mee. De bescheiden theoloog beschouwt zijn opdracht als een christenplicht, maar voert die met grote tegenzin uit. In hun beladen gesprekken gaat de slimme Quisling frontaal tegen hem in. Als domineeszoon kent hij de Bijbel net zo goed als Olsen, maar zijn uitleg is vaak heel anders. De politicus identificeert zich met Jezus: ook een held die een martelaar werd. Het levert een fascinerende woordenstrijd op, met sterk acteerwerk van twee Noorse toptalenten.
Indringend dialoog
Het script van de film is deels gebaseerd op een dagboek van de echte Peder Olsen, dat regisseur Erik Poppe van diens nabestaanden ontving. Die kennis geeft het verhaal een hoge mate van geloofwaardigheid. Als Quislings laatste uur nadert, wordt de dialoog steeds indringender. Begint de fascist toch te twijfelen aan zijn perspectief? Of is dat schijn? Vaststaat dat moraal iets glibberigs kan zijn, en het geweten onbetrouwbaar. Een boodschap die anno 2025 nog niets aan relevantie heeft ingeboet.
Regie: Erik Poppe. Met o.a. Gard B. Eidsvold en Anders Danielsen Lie. Kijkwijzer: 16 (geweld). Nu te zien op Picl.nl.
Filmjournalist Rick de Gier bespreekt wekelijks nieuwe films in 'Visie'.
