Vooral onder ouders van tieners hoor ik zorgen. Hun kroost is eraan gewend geraakt om vanaf de bank met het ontbijtje nog op schoot af te stemmen op bijvoorbeeld BEAM. Ook bij mijn eigen – nog jonge – kinderen merk ik het. In hun pyjama keken ze wekenlang geboeid naar Mozaïek Kids en zag ik dat ze er veel van leerden. Ik kijk uit naar de start van onze diensten, maar na zoveel maanden “kerk” op hun eigen niveau verwacht ik ook wel wat weerstand.
De aansluiting mist
Mariska de Jong (42) heeft twee zoons van 17 en 11 en een dochter van 15. De afgelopen maanden keken ze met elkaar naar BEAM. “Wat hebben we een rust ervaren de afgelopen maanden. Geen verplichtingen, gewoon met elkaar zijn. De diensten sloegen enorm aan bij ze. Ze werden geraakt door de getuigenissen en er ontstonden zelfs gesprekken na afloop. Dat lukte ons voorheen niet goed. We probeerden wel eens wat, maar voor je het wist zat iedereen weer op z’n telefoon. Ze gaan gelukkig zonder discussie mee naar de kerk, ook omdat ze daar vrienden ontmoeten. Maar qua inhoud ben ik wel huiverig. Het zal meer over hun hoofd heen gaan dan de diensten van de afgelopen maanden. De aansluiting met hun belevingswereld mist vaak en dan haken ze af.”
‘Mijn tieners zoeken in een kerkdienst vooral naar echtheid’
Mirjam Jonker (40) is moeder van drie zoons van 15, 14 en 10. Ze heeft ervaren dat de gezamenlijke geloofsbeleving van het gezin niet van de kerk afhangt. “Op zondagochtend keken we meestal naar BEAM. Dat was ontspannen, soms iets te ontspannen. Dan hoorde ik mezelf zeggen: ‘het is wel een kerkdienst hè jongens?!’ Ik was voorheen vaak op zoek naar een soort zondags gevoel: met elkaar naar de kerk, na afloop koffiedrinken en goede gesprekken. Nu dat wegvalt blijkt dat onze gezamenlijke geloofsbeleving niet zozeer afhangt van het instituut kerk. Dat ervaar ik als bevrijdend. Mijn tieners zoeken in een kerkdienst vooral naar echtheid. Dat er iemand vertelt wat God in hun eigen leven doet en zich kwetsbaar opstelt. We gaan na de zomer gewoon weer naar de kerk, maar we zijn wel van plan om het meer met de kinderen te hebben over hoe je je relatie met God inhoud geeft, hoe de kerk daaraan kan bijdragen en wat we kunnen betekenen voor anderen.
Discussie naar de kerk gaan of niet
Karen van der Leest (39) kijkt iedere week met haar dochter van dertien de onlinedienst van hun eigen gemeente en daarna naar BEAM. Een compromis met als doel de eigen gemeente niet uit het oog te verliezen. “Ik vind het belangrijk dat ze het wel een wee meekrijgt, we met elkaar bidden en de zegen ontvangen. Om gevoed te worden is een geloofsgemeenschap onmisbaar. Mensen die haar stimuleren en een voorbeeld kunnen zijn. De onlinediensten zie ik echt als een Corona-maatregel. BEAM is bijvoorbeeld nu een middel, maar het kan ook afleiden. Het is geen gemeenschap waarin je met elkaar het leven deelt. Ik verwacht zeker dat er discussie komt over weer naar de kerk gaan. Nu we al langere tijd niet gaan, blijkt de verbinding tussen haar en de gemeente er eigenlijk niet te zijn en dat is zorgelijk. Er zijn veel mooie plannen voor de jeugd, maar in de praktijk is er geen echte relatie.”
‘Een relatie is meer dan weten hoe iemand heet’
Paul Smit werkt als jeugdadviseur voor Jeugdwerk Steunpunt van de Nederlands Gereformeerde kerk. Ook hij zoekt de oplossing in de relatie met jongeren. “Let er als gemeente op dat je niet alleen druk bent met organiseren van activiteiten, maar zet in op een echte relatie. Dit betekent meer dan weten hoe de jeugd heet en waar ze naar school gaan. En ouders: klop bij je kerk aan en uit je zorgen. Ga samen met je kinderen het gesprek aan. Tieners verwachten echt niet dat er iedere week een complete EO Jongerendag wordt opgetuigd. Ze snappen heus wel dat BEAM niet te vergelijken is met een kerkdienst. Het gaat ze niet om het bandje en alles er omheen, maar om wat een relatie met God doet in je dagelijks leven. De jongeren die naar BEAM keken hoor ik zeggen: ‘dit snap ik, dit gaat over mij.’ Bij deze groep verwacht ik de grootste clash en vooral tieners kunnen dan gaan muiten. Want waarom moet ik vroeg mijn bed uit om op tijd in de kerk te zitten, terwijl het daar niet over mij gaat? Blijf dus in gesprek met ze en bouw aan een relatie zodat je ze niet uit het oog verliest. En hoe mooi is het om te weten dat God ze vast blijft houden.”
Laat jongeren zien hoe belangrijk de gemeenschap is
Dominee Hans van ’t Hoff van de Nederlands Gereformeerde Kerk in Rijswijk wil meer aandacht voor het belang van de gemeenschap. “Ik zie jongeren afhaken. Er komt zoveel op ze af. Het is daarom belangrijk dat we ze bij de hand nemen en zeggen: het is beter voor je om deel uit te maken van de gemeenschap. Die is zo belangrijk om vol te houden, daar is de Bijbel heel duidelijk over. We moeten ze leren wat het is om bij een gemeenschap te horen. Dat het ook om hen draait. Ik ga het vanaf nu niet heel anders aanpakken. Ik heb me vooral gericht op de onlinediensten. Daarin heb ik zoveel mogelijk afwisseling aangebracht zodat het niet statisch werd. Verder ben ik online catechisatie blijven geven terwijl het seizoen eigenlijk al afgelopen was. Niemand vroeg ernaar. Ik heb gewoon iedere keer ‘tot volgende week!’ gezegd.”
‘Als we het voor onze kinderen interessant willen maken, vertel dan waarom je zelf naar de kerk gaat’
Harmke Heuver is predikant van de Protestantse gemeente in Barneveld. Ze kent de zoektocht van jongeren uit eigen ervaring. Haar eigen diensten zal ze niet direct aanpassen, maar ze wil jongeren wel aanmoedigen niet passief te zijn en op zoek te gaan. “Ik heb tussen mijn veertiende en achttiende veel kerken van binnen gezien. Onze gemeente vond ik te traditioneel. Mensen zaten maar een beetje psalmen te zingen. Ik snapte niet wat ze daaruit haalden. En nu ben ik er predikant.
Stimuleer tieners om rond te kijken
Als we het voor onze kinderen interessant willen maken, vertel dan waarom je zelf naar de kerk gaat. En als je puber het wel best vindt zo, kan het dan zijn dat je het zelf ook wel best vindt? Ik zou tieners willen stimuleren om rond te kijken en voeding te zoeken. Vind je die niet in je eigen kerk, zoek het ergens anders. Volwassenen vinden dat heel lastig, omdat ze zelf iets vinden in hun kerk en ze willen dat ook voor hun kinderen. Communiceer daarover. Leg uit hoe je God ervaart en wat je beleeft in je gemeente. Maar wees niet te bang als ze na de Corona-tijd op zoek gaan. Natuurlijk moet je niet zomaar je eigen kerk opgeven. Het is ook goed om het uit te houden. Maar de kerk is een middel en geen doel.”
Lees ook: 'Mijn kind weigert te eten'
