Zie je ook wel eens mensen op het terras zitten, duidelijk druk in gesprek, zonder dat er een woord gesproken wordt? Ze praten met het visuele communicatiemiddel dat zichtbaar wordt gemaakt door handen, mimiek en houding, ook wel: gebarentaal. Op hun gezichten staan expressieve emoties, hun handen gaan open en dicht. Hun vingers lijken verhalen te vertellen. Armen en polsen dansen op en neer van hun kin, mond en borst. Je herkent het misschien van Irma Sluis, die inmiddels zo bekend is dat ze haar eigen Wikipedia-pagina heeft. Of van het aparte NOS-Journaal op NPO2, of van een dienst op Opwekking waar er een tolk was.

Gebarentaal

Nederland telt 1,5 miljoen doven en slechthorenden. De Nederlandse gebarentaal is een officiële taal, met een eigen Van Dale woordenboek en een expertisecentrum dat alle nieuwe gebaren bijhoudt in een databank.

Communiceren met iedereen

Als je op vakantie bent in het buitenland, is het soms lastig communiceren met de plaatselijke bewoners die een andere taal spreken. Zo kun je het misschien ook ervaren met een dove of slechthorende. Maar zoals je in het buitenland ook heel ver komt met je handen en voeten, bijgestaan door de enkele woordjes die je kent, werkt het ook met doven en slechthorenden!

Samen met het team van gebaren.nl hebben we een paar gebaren op een rijtje gezet die je kunt gebruiken om te laten zien dat je openstaat voor de ander. Al zeg/gebaar je maar één ding, iemand kan het enorm waarderen dat je even contact maakt.

Gebarenchallenge  

Alstublieft

Aai over je wang naar voren in een korte beweging, doe dit twee keer en kijk lief.

Dankjewel

Raak met je vingertoppen je kin aan, geef een kort knikje met je hoofd en beweeg je hand met een korte beweging van je kin af.

Hoe gaat het?

Je ringvinger en duim raken elkaar en tikkentwee maal open dicht tegen elkaar, kijk vragend.

Sorry

Leg je vuist op je hart, handpalm naar je toe, en maak een ronddraaiende beweging. De vuist blijft tegen de borst liggen terwijl je dit doet. Kijk berouwvol.

Koffie

Draai je bovenste vuist alsof je een koffiemolen gebruikt.

Thee

Doe alsof je een kopje vasthoudt. Je andere hand 'sopt' het theezakje in het kopje. Beweeg die hand op en neer.

Als je een dove of slechthorende op straat tegenkomt, in de bus of in de kerk na de dienst, heb je nu de handvatten om gastvrijheid te tonen in zijn of haar taal. 

Hulpmiddelen

Naast gebarentaal zijn er ook andere manieren om contact te leggen met dove of slechthorenden. Zo zijn er apps voor de telefoon die de zinnen die je hardop uitspreekt, omzetten in tekst op je scherm. De app Earfy zorgt ervoor dat je op je werk, in je buurt of in spontane situaties direct kunt communiceren met iemand die jou niet kan verstaan. De app Ava is een vergelijkbare app. Die zet ook gesproken woorden om in een soort 'ondertiteling'. Let op dat je wel duidelijk in de telefoon praat, zodat de vertaling er goed uit komt. 

Wil je meer gebaren leren? Lees of download hier gratis het Woordenboek Nederlands met Gebaren. Dit woordenboek is heel handig op onderwerp ingedeeld. De gebaren zijn verdeeld per gespreksonderwerp, zoals familie, eten en drinken, het weer, conversatie en kleuren. 

En wist je dat er een Online Gebarenwoordenboek is? De gebaren worden op deze site in duidelijke filmpjes vertoond, samen met een paar voorbeeldzinnen. De website is helemaal up-to-date, zodra er een nieuw gebaar is, wordt die meteen opgenomen.

Veel leerplezier!

Waarom zou je gebarentaal leren? Lees over Liesbeth (45), die sinds een paar jaar doof is en zich eenzaam voelde in de kerk. 

Relevante links:

https://gebaren.nl/

https://www.yumpu.com/nl/document/view/20019437/woordenboek-nederlands-met-gebaren-dsw

https://ow.gebarencentrum.nl/