PopUpGedachte 14 mei 2019 – Liefhebben is geen gevoel

Er komt heus gevoel bij kijken hoor, maar het begint niet bij gevoel. Niet de liefde waar Jezus van Nazareth over spreekt in elk geval. De liefde waar de godsdiensten over spreken. De liefde waarvan over God gezegd wordt, dat hij het is. Inwisselbaar; God en liefde. En het is geen gevoel. Althans, het begint niet bij gevoel. Zo lijkt het.

Goedemorgen en van harte welkom weer bij de PopUpGedachte van deze ochtend, ook wel Lazarus Staat Op. Elke ochtend van elke werkdag graaf ik in de Bijbelteksten die op die bewuste dag gelezen zullen worden in katholieke kerken over heel de wereld. En ik kom niet dagelijks in een katholieke kerk – al zou het best goed kunnen zijn voor mijn ziel – maar ik wil wel iets met die wijsheid. Dus zoek ik naar een ingang in de lezingen van de dag. Iets om de dag mee te beginnen en vandaag is het dit: liefde als gebod.

Liefde is een extreem belangrijk thema in onze cultuur. Waarschijnlijk altijd al in de mensheid geweest, maar het heeft in onze eeuwen een romantischer klank gekregen. Trouwen gebeurt niet echt meer om economische redenen, maar om de liefde. Terwijl huwelijken om economische redenen waarschijnlijk toch ook als feest van de liefde werden bezegeld. Vind ik moeilijk te verteren. Liefde moet toch een vrije keus zijn, geen handelsovereenkomst en al zeker geen beslissing van ouders die hun dochter wel even uithuwelijken aan wie dan ook. En toch, heette dat toen ook de ‘band der liefde’.

Er zijn veel mensen die ik liefheb, waarvan het hart sneller gaat kloppen of bij wie ik thuis en ontspannen ben. Dat gaat heus ook niet vanzelf. Voor die liefde moet je ook werken. Je moet een goede vader willen zijn en daar werk van maken, je moet een goede partner willen zijn en daar werk van maken en een vriend – de liefde vraagt om investering. Maar het wordt gedragen door gevoel, door intense gevoelens.

Als Jezus van Nazareth het over liefde heeft, weet ik niet zo goed of hij het over gevoelens heeft. Dit staat er vanochtend:

Als gij mijn geboden onderhoudt, zult gij in mijn liefde blijven, gelijk Ik, die de geboden van mijn Vader heb onderhouden, in zijn liefde blijf. Dit zeg Ik u, opdat mijn vreugde in u moge zijn en uw vreugde volkomen moge worden. Dit is mijn gebod, dat gij elkaar liefhebt, zoals Ik u heb liefgehad.

Waar ik automatisch denk dat liefde en geboden ongeveer de uitersten van een spectrum zijn, worden ze hier zo dicht op elkaars huid gebruikt dat ze bijna versmelten. Geboden onderhouden = liefhebben. Als de geboden worden samengevat: de geboden van ‘geen andere goden dienen, niet doodslaan, niet liegen, niet Gods naam voor je karretje spannen (ijdel gebruiken)’ dan worden ze samengevat als: God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf. En dat is geen uitvinding van Jezus van Nazareth die dan opeens een soort lievige variant van het oude Thora-geloof introduceert. Als hij het zo samenvat, zeggen de kritische vragenstellers dat er geen speld tussen te krijgen is. Zo is het altijd geweest: geboden houden = liefhebben en vice versa.

Jezus stelt hier: ik heb de geboden van de Vader onderhouden en blijf in zijn liefde. Nu krijgen jullie ook een gebod: Heb lief. Waren die geboden voorwaardelijk? Nee. De geboden zijn allemaal varianten van liefhebben. Niet doodslaan is niet omdat het niet mag. Niet doodslaan is een vorm van liefde naar de Vader, naar de Eeuwige. Net als niet liegen en niet begeren. Alleen op die manier zijn die geboden ook relevant en interessant.

De taak van de mens op aarde is om lief te hebben. Onbegrensd, concreet en zonder het aan het toeval over te laten. Godsdienst is geen lievigheid, het is de keuze om lief te hebben. Om de natuur die vandaag weer in de zon straalt, lief te hebben. Dat is nog niet de moeilijkste. Om de straat waarin je woont lief te hebben. Het lichaam dat je hebt gekregen. Maar vooral de ander. En jezelf. Elke willekeurige ander die je vandaag tegen het lijf loopt, bezien met liefde. Niet omdat je vlinders in je buik voelt of medelijden, maar als keuze. Wie dat doet, vindt een hoop plezier in het leven, zegt Jezus van Nazareth. Vreugde. Fikse vreugde.

Aan de slag dan maar, hè, denk ik . Kijken hoe dat loopt vandaag. Ik weet nu al dat dit bij de ene die ik vandaag tegenkom een heel stuk makkelijk kan zijn dan de ander – maar als ik een beetje focus hierop kan ik me voorstellen dat ik met iets van geluk terugkijk op deze dag. God, mens, de ander, ik en de aardbol, we zijn zo verweven. En liefde is de manier om die verwevenheid te laten werken.

Heb het goed.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.