Maar hier schijnt de zon. Hier kwinkeleren de vogels. Hier maak ik me zorgen over mijn hypotheek, mijn pensioen, mijn sollicitatiegesprek. En dat zijn zorgen genoeg. Laat ons nou, zet muren om onze stad, zet muren om ons leven, bescherm ons heer. Dat is de vraag van de joodse koning, heel lang geleden, in de tekst van vanochtend. De koning van het grote, machtige Syrische rijk staat voor de deur met zijn leger en wil de stad met de grond gelijk maken. Maar wonder  boven wonder, zijn mannen sterven die nacht op mysterieuze wijze en met de staart tussen de poten verlaat de machtige koning de stadsmuren van Jeruzalem en ze zijn gered.

De Psalmdichter vanochtend viert iets dergelijks: “God zelf, die binnen haar burchten verblijft,
Hij toont zich een veilige vesting.” Er is geen land zonder grenzen, zei Trump al. En God bewaakt de onze tegen al die moeilijke mensen. Klein detail is dat de Syriërs in de tijd van koning Hizkia met een leger de boel kwamen platbranden, maar voor migratiecritici is dat werkelijk een detail. Het is dezelfde ondergang die ze zien en ze roepen dus op dezelfde manier om muren, om hun waarden te beschermen, die ook de mijne zouden moeten zijn. Maar ik twijfel.

De oude tekst praat van muren en steden, maar waar zijn die zinnen gebleven bij de rabbi? Waar in het vroege christendom is de taal van bescherming en verlossing van land gebleven? En de vraag of God dat dan zou verdedigen? Ik weet het even niet eerlijk gezegd. Jezus huilt over Jeruzalem, dat wel. En historicus en nieuwtestamenticus bisschop N. T. Wright stelt dat hij huilt omdat hij de komende ondergang al voorziet. Een onomkeerbare gang van zaken, de ondergang van ommuurde stad en tempel omdat ze vanuit een onzuiver nationalisme de strijd aanbinden met de Romeinse overheersing. Gewelddadige revoluties zijn aan de orde van de dag, door Messiassen met volgelingen die buiten het systeem opereren en claimen dat het land van hén is en veroverd moet worden op de barbaren. Ik zal het populisme van deze dagen niet meteen vergeleken met de opstandelingen van Bar Kochba, in 70 na Christus, maar dat het een Messias-achtig karakter heeft, valt niet te ontkennen.

Kijk, Jezus van Nazareth heeft nog geen steen om zijn hoofd op neer te leggen, laat staan een stadsmuur om zijn positie te verdedigen. Volgens Wikipedia was de gewapende opstand van Bar Kochba, die een poging was om de natiestaat te herstellen, de definitieve breuk tussen Jodendom en christendom. Niet dat Wikipedia expert is, maar de ene Messias herstelde de natiestaat, de ander wil een andere wereld en sterft bij voorkeur om dan naar verluidt weer op te staan.

Tegenover de twee teksten uit het Eerste Testament, waar profeet en koning de goddelijke bescherming en de eigen bescherming van hun waarden benoemen in de termen van muren en natie-staat-achtige veiligheid, zegt Jezus van Nazareth vanochtend: weet je wat de Wet en de Profeten is? Alle wijsheid bij elkaar? Dat je de ander gunt wat je voor jezelf verlangt. Het verlangen naar veiligheid is geen verlangen wat we moeten onderdrukken of inhumaan moeten noemen. Het is niet zo dat de een verlangt naar veiligheid en de ander naar humaniteit. De een wil muren, de ander veilige migratie. We kennen allemaal de behoefte aan veiligheid. Maar de rabbi zegt: wie de behoefte aan veiligheid voelt, heeft de opdracht die veiligheid te geven aan de ander. Bij diegene zal de wereld veilig zijn. Ik snap wel dat velen de Messias Bar Kochba prefereren boven Jezus. Eigenlijk is het een godswonder dat zovelen dat niet doen. En protesteren tegen muren, tegen zelfbescherming en het heroveren van eigen land. Er is teveel medemenselijkheid in teveel mensen om ons moedeloos te laten maken.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Deze rubriek heeft een eigen boek: Lazarus staat op. Daarin zijn de 25 mooiste ochtendgedachtes van de afgelopen tijd gebundeld en geïllustreerd door Joanne Zwart.

Lazarus staat op | Rikko Voorberg | Vuurbaak | ISBN 9789460050404 | € 17,95