Over een paar uur sturen we een eerste Pardonalert eruit. We hadden een alternatief Amberalert bedacht. Normaal krijgen zoveel mogelijk mensen een smsje als er een kind kwijt is. Met het Pardonalert krijg je ook een smsje als onze overheid een Nederlands kind kwijt maakt. Het gaat om Maksim en zijn broertje en zusje. Hij is veertien, woont in Culemborg, heeft de hele basisschool daar doorlopen en zit nu in de brugklas. Zijn broertje en zusje zitten er ook op school. Zijn ouders wonen al 17 jaar in Nederland. Zij leefden ondergedoken, de kinderen konden echter wel naar school. Vorige week donderdag werden ze om 6.30 met het hele gezin van bed gelicht en gevangen gezet. Op zaterdag staat hun vlucht naar Oekraïne geboekt met de bedoeling dat ze nooit meer terugkeren. Geen afscheid, geen contact meer.

Alle andere kinderen die op de lijst staan om uitgezet te worden, krimpen weer iets verder ineen. Ouders kijken weer elke morgen met meer angst of het hun beurt is. Is dit het begin van een reeks? Of is het een incident? De zomervakantie is altijd een gevaarlijke tijd voor kinderen van ouders die ‘uitzetbaar’ zijn zoals dat heet. Hoe lang je ook al in Nederland woont, opeens kan het voorbij zijn. En in de zomer kraait er geen haan naar. Dan zijn er geen complete scholen die in opstand komen, want er is geen school. Het plekje van het kind blijft leeg op school en de leraren en klasgenoten weten dat het kind nu zich moet zien te redden in Irak, Afghanistan, Armenië of Oekraïne. Met ouders die vuurbang zijn daarvoor en een mentale klap van een rijk land dat jou uit het niets in je nekvel greep en met kop en poten van cel naar vliegtuig op onbekende bestemming bracht.

We noemen het gerechtigheid. Dat is hoe het medelijden wordt onderdrukt. Met de term gerechtigheid. Ouders zouden heel lang het systeem hebben getraineerd, zo gaat dan het verhaal en daar mogen ze de vruchten niet van plukken. Terwijl de staat ook voortdurend hoger beroep aanspant als een kind wel een verblijf toegewezen krijgt door de rechter. En gerechtigheid gaat dan voor, ook als de kinderombudsman heeft laten uitzoeken dat kinderen onherstelbare schade wordt toegebracht als ze na vijf jaar verblijf in Nederland gedwongen worden uitgezet. Het heet gerechtigheid, het is in naam van gerechtigheid.

Alleen op landelijk niveau en op afstand heet het nog gerechtigheid overigens. Als het dichtbij komt, heet het gewoon onrecht. De voltallige gemeenteraad van Culemborg kan niet leven met deze situatie. Ze vragen samen de regering om een andere keuze. Zowel de Groenlinkse burgemeester als de VVD-ers en de CDA-ers uit de raad. Op landelijke afstand heet het gerechtigheid, van dichtbij heet het onrecht. Van veraf is een christelijk land rechtvaardig en helder, gelijke monniken, gelijke kappen en regels zijn regels. Van dichtbij is de hantering onchristelijk in alle betekenissen van dat woord.

Er zijn er die deze dagen beweren dat Nederland een christelijk land is, Rutte een christelijke minister-president en Europa een christelijk werelddeel. Het zijn sommige politici én het zijn de voormalige koloniën. Zij dragen nog de littekens van de expansieve christelijkheid van Europa. Er zijn moslims die Jezus hebben omhelst en geloven, maar zich niet gauw christen zullen noemen. Het staat voor teveel onchristelijkheid.

Sommigen zouden dit zelfhaat noemen. Oikofobie. Maar het is ook treurnis, woede, verlangen naar gerechtigheid en met een oud kerkelijk woord ‘zondebesef’. Misschien kan het ons nog redden. Dit schrijft de profeet Amos vanochtend:

Zoekt het goede en niet het kwade: dan zult gij leven, dan zal de Heer, de God van de machten, met u zijn, zoals gij altijd zegt. Haat het kwade, hebt het goede lief en handhaaft het recht in de stadspoort; misschien zal dan de Heer, de God van de machten, zich over de rest van Jozef ontfermen. Ik haat, Ik verfoei uw feesten, uw vieringen kan Ik niet luchten. De brandoffers en meeloffers die gij Mij brengt behagen Mij niet; uw vredeoffers van gemeste kalveren kan Ik niet meer aanzien. Spaar Mij het lawaai van uw liederen; de klank van uw harpen wil Ik niet meer horen!
Neen, het recht moet stromen als water, de gerechtigheid al een nooit uitdrogende beek.

Ik weet niet precies wat er daar aan de hand was in die tijd. Ik ben toevallig getriggerd door Maksim van veertien. Er is vast meer te zeggen. Maar het kwade haten is een goed begin. En het recht handhaven is níet mensen onrecht doen, dat vooral niet. Terwijl er munten met God Met Ons in de collectezakken vallen en vrome woorden over christelijke normen en waarden worden gesproken. Wat zal er zondag gezongen en gebeden worden in Culemborgse kerken? De zondag na de uitzetting van zaterdag? We zullen zien.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Deze rubriek heeft een eigen boek: Lazarus staat op. Daarin zijn de 25 mooiste ochtendgedachtes van de afgelopen tijd gebundeld en geïllustreerd door Joanne Zwart.

Lazarus staat op | Rikko Voorberg | Vuurbaak | ISBN 9789460050404 | € 17,95

Deel dit artikel: