Oppervlakkig gezien zijn hun levens twee succesverhalen: ze hebben leuke partners, lieve kindertjes en trendy ingerichte huizen. Meer dan genoeg ‘Instagrammable stuf’. Toch willen ze graag vertellen over het dal waar ze doorheen gingen, de strijd die er nog steeds in hun leven kan zijn.

Scheve verhouding

Paula was al jong op zoek naar liefde en bevestiging. “Op mijn veertiende kreeg ik mijn eerste wat ‘serieuzere relatie’ met een oudere christelijke jongen. Een vrij dominant persoon tegen wie ik als pubermeisje niet was opgewassen. Hij vond dat seks bij een relatie hoorde. Hoewel ik er, als ik terugkijk, nog niet klaar voor was, werden we al snel seksueel actief. Ik denk dat ik hem zó nodig had voor de aandacht en bevestiging die ik van hem kreeg, dat ik erin meeging. Ik word verdrietig als ik terugdenk aan mezelf op die leeftijd. Achteraf heb ik daar veel last van gehad. Ik had gewild dat iemand me daarvoor had kunnen behoeden.”

Ik had hem zó nodig voor aandacht en bevestiging

Paula vertelt haar verhaal omdat ze jonge meisjes en hun ouders wakker wil schudden. “Openheid over dit onderwerp vind ik enorm belangrijk. Ouders hebben vaak geen idee. Toen ik het later aan mijn ouders vertelde, bleek dat ze me hier heel graag tegen hadden willen beschermen.”

Troost

Na anderhalf jaar durfde Paula de relatie te verbreken. Ze kreeg een relatie met een leeftijdsgenoot. Ook met hem heeft ze al vrij snel seks. Samen begonnen ze aan dezelfde opleiding in Leiden, maar in hun eerste jaar liep hun relatie op de klippen. Op haar achttiende kreeg ze steeds intensiever contact met een leraar die haar moest begeleiden. “Hij was een jaar of tien ouder. Ik voelde me gevleid, voelde me gezien.” Dat dit het begin zou zijn van een verstikkende relatie van misbruik, voelde ze niet aankomen.

Spijt

Anna was ook veertien toen ze een relatie kreeg die al na een paar maanden uit balans raakte. “Mijn vriend en ik waren even oud en hij wilde al vrij snel seks. Dat kon ik twee jaar lang afhouden, maar hij manipuleerde me en op mijn zestiende deden we het voor het eerst. Ik moest huilen, wist dat ik niet meer terug kon. Hij zei: ‘Het hoort gewoon bij een relatie.’ Als ik niet wilde, kon hij boos of teleurgesteld doen.” Mijn geloofsleven kwam op een lager pitje te staan.” De relatie stopzetten kon ze niet. “Bij hem zijn was vertrouwd. En ik dacht: we hebben seks gehad, nu moeten we trouwen.”

Mijn vriend wilde al vrij snel seks

Een gesprek met haar moeder was het begin van een keerpunt. “Ik zei: ‘Mam, zo’n relatie als jij hebt met Jezus, dat wil ik ook.’ Ze zei: ‘Ga Bijbellezen en bidden.’ Dat ging ik doen. Ik voelde: ik kan geen seks meer met hem hebben, dat gaat in tegen wat God van mij vraagt.” Haar vriend reageerde afwijzend. Voor hem was het of seks of géén relatie. “Dat kwam wel binnen. Ik dacht: wat ben ik jou dan waard? Nadat hij op een avond straalbezopen en handtastelijk was, wist ik: het is klaar. Dat zorgde voor opluchting en een schuldgevoel, omdat ik mezelf lichamelijk had gegeven.”

Anna en Paula willen allebei respectvol over hun ouders praten. Toch, zoekend naar woorden, kan Paula benoemen wat ervoor gezorgd heeft dat ze een makkelijke prooi was voor jongens en mannen die vooral op zoek waren naar seks. Paula: “Als jong kind ben ik vaak verhuisd, door het werk van mijn vader. Toen ik elf was, verhuisden we naar Maassluis. Toen begon voor mij een heel moeilijke periode; ik werd de eerste weken op school erg gepest om mijn ‘zachte g’. Ik vond geen aansluiting, terwijl ik op die jonge leeftijd zo’n sterke behoefte had om erbij te horen. Dat heeft veel gedaan met mijn identiteit. In de basis kan ik me soms nog steeds ineens onveilig voelen. Hoewel ik verlang naar veiligheid en intimiteit, vind ik het lastig om me te hechten.”

Gemis

Paula’s zelfvertrouwen en haar vertrouwen in medemensen raakten zo beschadigd dat ze depressieve periodes kreeg, alochol dronk, zichzelf sneed en eetbuien had. “Ik probeerde mezelf te verdoven, om te kunnen overleven. Het liefst wilde ik dood, al liep ik niet met concrete plannen rond.” Het verklaart voor haar waarom ze zich liet inpalmen door haar leraar.

Anna’s ouders hadden hun eigen rugzakjes. “Ervaringen in hun jeugd zorgden ervoor dat mijn ouders veel conflicten hadden. Enerzijds was thuis een warme plek, anderzijds een plek van veel spanning. Al op jonge leeftijd was ik bang dat mijn ouders uit elkaar zouden gaan, bang voor verlies. En ik ben hoogsensitief; veel prikkels komen intens bij me binnen.”

Beoordeling

Het contact met Paula’s leraar ontspoorde volledig. “Hij moest mij beoordelen en stelde voor om het daarover te hebben op een terrasje in zijn woonplaats. De beoordeling bleef uit, we dronken alcohol en hij palmde me nog meer in. Die avond heeft hij me gezoend. Ik was in de war en dacht: dit klopt niet. Ik was niet verliefd. Ik denk dat ik vooral verliefd was op het gevoel dat hij me gaf, daaraan was ik verslaafd.”

Hij had mij in zijn macht

Omdat het er nog niet van was gekomen om een beoordelingsgesprek te voeren, nodigde Paula’s docent haar bij hem thuis uit. “Hij stond in zijn badjas klaar. Ik was in de val gelokt. Hij had mij in zijn macht, ik moest nog door hem beoordeeld worden. Hij begon me uit te kleden, ik bevroor. Na afloop kocht hij een morning-afterpil voor me en zorgde ervoor dat ik voor zijn neus die pil slikte. Vanaf toen voelde ik me heel erg gebruikt. Ik voelde me een marionet, niet in staat om de touwtjes door te knippen.”

Dat moment kwam wel toen de zanggroep van de jeugdkerk, haar vroeg een solo te zingen. “Dat lied ging over verlangen naar God, naar passie voor Hem. Het raakte me heel erg. Tijdens het oefenen ervoer ik dat ik geliefd ben door Jezus, ik leerde Zijn genade kennen. Ik dacht: niks wat ik gedaan heb, weerhoudt God ervan om van mij te houden. Toen ben ik stappen gaan zetten om mijn leven op de rit te krijgen. Ik had de moed om naar deze man toe te gaan en te zeggen dat ik nooit meer terug zou komen. Hij heeft me nog één keer gebeld, daarna heb ik hem nooit meer gezien of gesproken.”

Erkenning

Het duurde lang voordat Paula doorhad dat ze misbruikt is. “Lange tijd zag ik alleen mijn eigen aandeel. Pas in het afgelopen jaar kon ik echt zeggen: die man heeft mij misbruikt. Erkenning is belangrijk voor je herstel; pas toen kon ik mezelf vergeven.”

Ik kan nu de dalen omarmen

Ook bij Anna veranderde er veel toen haar geloof in God zich verdiepte. Dat gebeurde kort nadat ze eindelijk de moed had gevonden om een punt achter haar relatie te zetten. “Ik voelde me geliefd door God, het was alsof er een nieuw leven voor me lag. Ik ben gaan wandelen met God.” In een evangelische kerk in Maassluis leerde ze haar huidige man Ferdy kennen en ze trouwen in 2015.

Tijdens haar zwangerschap in 2018, gaat de angst haar toch weer beheersen. “Uiteindelijk heb ik bij een psycholoog aan de bel getrokken. Toen bleek dat ik een angststoornis had.” Een paar dagen na de geboorte van haar kindje ging het zo mis met Anna, dat een psychiater haar een antidepressivum voorschreef. “Sindsdien gaat het grotendeels goed. Ik kan nu de dalen omarmen, waardoor het sneller weer goed gaat. Als ik bang ben, weet ik dat het weer overgaat.”

Boek

Met een boek, dat waarschijnlijk eind 2021 verschijnt, willen ze anderen helpen. Graag hadden ze het boek op jongere leeftijd zelf willen hebben. Tegen lezers wil Paula zeggen: “Jongens, de man die bij je past komt echt, als de tijd er rijp voor is. Geef je grenzen aan en neem geen genoegen met iemand die niet goed voor je is.”

Dit is een verkorte versie van het verhaal van Paula en Anna dat verscheen in Eva 8.

Insta: @deschrijvendeschoonzussen

Lees ook: Jolanda groeide op bij ouders met een verstandelijke beperking

Tekst: Anne Marie Hoekstra
Beeld: Jeannine Rijsdijk