In de reeks Topdokters (RTL 4) stellen medisch specialisten zich kwetsbaar op. Ze vertellen hoe ze een balans vinden tussen professionele afstand en betrokkenheid bij de patiënt. "Soms wordt het je even te veel en dan jank je," zegt brandwondenarts Sonja Scholten in de serie. "Dat moet kunnen." 

"Doorgaans lukt het prima om het contact professioneel te houden," zegt Sonja Scholten, brandwondenarts in het Martini Ziekenhuis in Groningen. Ze behandelt patiënten van alle leeftijden. Soms zijn ze nog heel jong. "Natuurlijk ben ik wel erg betrokken bij deze patiëntjes, die vaak voorspoedig genezen en al na een paar weken naar huis kunnen. Dan begeleid ik ook – en soms zelfs vooral – de ouders."

'Vertrouwen patiëntjes is belangrijk'

Het meeleven krijgt soms een veel intenser karakter als patiënten zo ernstig verbrand zijn, dat ze maandenlang op de afdeling moeten blijven. "Als ik dan jonge kinderen behandel met ernstige vlamverbrandingen, is het heel belangrijk om een goede band met hen op te bouwen," legt Scholten uit. "Tijdens de operaties is het kind natuurlijk onder narcose, maar er zijn ook veel andere handelingen die niet leuk zijn voor het kind. Door dat goede contact snapt een kind heel goed dat het toch allemaal moet gebeuren." 

• Lees ook: Specialisten laten mens achter arts zien in 'Topdokters'

"Dat betekent dat ik even bij het kind binnenloop, uit een boek voorlees en dat we soms samen met lego zitten te spelen. Daardoor maak ik mezelf kwetsbaarder," beseft Scholten. "Soms gebeurt er dan iets waardoor je diep geraakt wordt. Op de kamer bij de patiënt weet ik me dan wel goed te houden, maar na afloop kan ik dan soms even emotioneel worden. Bijvoorbeeld als een verpleegkundige me iets vraagt als ik net bij het kind vandaan kom."

Tranen

"Het gebeurt in Topdokters als een van de programmamakers me vraagt wat ik allemaal heb meegemaakt met een bepaald patiëntje. Hij werd jaren geleden met ernstige brandwonden opgenomen. Wanneer ik dan vertel dat hij na een lange weg zo goed herstelt, wordt het me even te veel. Die tranen moeten een keer kunnen."  

Wilde u trouwens altijd al arts worden, ook toen u zelf nog kind was?
"Ja, ik wist het al toen ik nog maar 4 jaar oud was. Van jongs af aan was ik gegrepen door het medische vak. Nog steeds vind ik de evolutie van de mens zo fantastisch. Zelfs de slimste mens had ons niet kunnen bedenken. De mens zit zo uniek in elkaar, dat het me in mijn jeugd altijd intrigeerde. Ik haalde heel vaak boekjes uit de bibliotheek om er meer over te weten te komen."

We zitten zó uniek in elkaar; de slimste mens had ons niet kunnen bedenken

"Tot op de dag van vandaag leer ik nieuwe dingen over de mens. We zitten op een unieke manier in elkaar, zodat we ons heel goed kunnen aanpassen en kunnen overleven."  

Denkt u bij het woord 'evolutie' ook aan het ontstaan van de mens?
"Daar ben ik niet zo mee bezig. Wel zie ik dat het lichaam van een kind anders functioneert dan later, wanneer het volwassen is. Wat me fascineert, is hoe we in staat zijn om ons te ontwikkelen en aan te passen. Een mens heeft een indrukwekkend aanpassingvermogen, ook om in heel verschillende klimaten te kunnen overleven." 

(Tekst loopt door onder de foto.)

"Die wens om te overleven is heel sterk," merkt Scholten bij haar patiënten. "Vaak komen ze bij ons na een ongeluk waarvan ze slachtoffer zijn geworden. We helpen ze niet alleen door hun wonden te genezen, maar helpen hen ook om te gaan met veranderingen, bijvoorbeeld aan hun uiterlijk en in hun activiteiten van het dagelijks leven." 

• Lees ook: Anesthesioloog Paul Lieverse blijft liever wakker

Team

De verwondingen waarmee patiënten binnenkomen, zijn soms heel ernstig. Het maakt haar beroep heftig, te heftig in de ogen van veel artsen in opleiding, wanneer zij een specialisatie moeten kiezen. "Dat geldt niet alleen voor mij," zegt Scholten, die benadrukt dat ze iedere patiënt met met een specialistisch multidisciplinair team behandelt.

Als je ernstige brandwonden oploopt, kun je maar het beste bij ons terechtkomen

Het team in het Brandwondencentrum Groningen van het Martini Ziekenhuis reageert vastberaden op de komst van een nieuwe patiënt, merkt de arts steeds weer. "Als je met enstige brandwonden wordt binnengebracht, kun je maar het beste bij ons terechtkomen. Alle leden van het team werken met hetzelfde doel voor ogen, namelijk: ‘We gaan ervoor zorgen dat deze patiënt het overleeft en verder kan als hij ons ziekenhuis verlaat.' Wanneer iemand verder kan met zijn leven, is dat het mooiste moment dat we in ons werk meemaken."

Beeld: RTL