Als iemand ernstig ziek is en het einde nadert, kunnen allerlei methoden gebruikt worden om lastige symptomen te bestrijden. Er zijn heel effectieve middelen tegen pijn, misselijkheid en benauwdheid. Als de ziekte niet meer genezen kan worden, moet in ieder geval het lijden zoveel mogelijk worden verlicht. Om de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te houden, is het van doorslaggevend belang dat alle betrokkenen goed met elkaar samenwerken. Dan is een optimale behandeling mogelijk die effectief is en zonder nare bijwerkingen. Veel artsen hebben zich hierin geschoold door cursussen te doen in palliatieve zorg.

Desondanks gebeurt het soms dat een symptoom onvoldoende onder controle komt en de gebruikelijke medicijnen tekortschieten. Overleg met een specialist of huisarts die in palliatieve zorg is opgeleid, kan dan nieuwe mogelijkheden geven. Maar het kan zo zijn dat er geen andere mogelijkheid is dan de patiënt in slaap te brengen of in ieder geval het bewustzijn zo ver te verlagen dat de klachten dragelijk worden. Meestal gebeurt dit met een infuus waarin verschillende stoffen zitten. Zo’n infuus kan heel goed thuis toegediend worden.

Hier is dus géén sprake van euthanasie. Dat heeft als doel het lijden te stoppen door het leven te beëindigen. Nee, de intentie is hier om het lijden te verlichten of te stoppen door de patiënt in een (diepe) slaap te brengen. Terminale sedatie mag volgens de richtlijn alleen toegepast worden in dit soort situaties en als de levensverwachting niet langer is dan ongeveer een week. Het is een kunst om dit goed te doen en op de juiste tijd te starten, maar het kan veel lijden voorkomen en een waardig sterfbed mogelijk maken.

Dr. Martien Bac