
Leestijd: 5 min![]()
Je hebt toch één gezond kind? Wees blij en laat het erbij!’ Dit soort weinig tactvolle opmerkingen maken het er niet gemakkelijker op voor echtparen die worstelen met secundaire kinderloosheid, oftewel die geen tweede kind kunnen krijgen.
“Een ‘compleet’ gezin is voor iedereen anders,” weet Jorien Ouweneel, coach bij Mijn Leven is OK. “Er zijn mensen bij wie na twee of drie kinderen een zwangerschap niet meer lukt. Zij voelen evengoed verdriet, omdat hun gezinsplaatje niet compleet is. Soms volgt een miskraam; al dat verdriet maken zij mee met een kind dat ze ook aandacht willen geven.”
Tegengestelde gevoelens
Secundaire kinderloosheid geeft een dubbel gevoel. “Je bent blij met het kind dat je hebt en tegelijkertijd verdrietig om een onvervulde kinderwens,” vertelt Karin van Heteren, moeder van een zoon (7) en pleegdochter (1,5). “Ik heb geleerd dat die gevoelens naast elkaar mogen bestaan.” Ook Marijke Luchtenburg vindt die tegengestelde gevoelens moeilijk. “Wij zijn ontzettend blij met onze tweeling van 7 jaar! Maar het lijkt alsof je daardoor geen wens meer mag hebben. Je voelt je in je verdriet vaak niet gezien en gehoord.”
Twee werelden
Jorien Ouweneel richt zich met haar praktijk op mensen met een onvervulde kinderwens. Zelf weet ze wat het betekent om kinderloos te zijn. Toch stelt zij dat secundaire kinderloosheid misschien wel moeilijker te verwerken is dan primaire. “Voor wie nooit kinderen kreeg, bestaan er twee werelden: die met en zonder kinderen. Je kunt je vrij gemakkelijk onttrekken aan de wereld met kinderen. Dat geldt niet voor wie al kinderen heeft.”
Karin herkent dit. “Je hoort niet bij degenen die geen kinderen kunnen krijgen, maar voelt je evenmin thuis bij de groep met kinderen. Het lijkt er altijd over zwangerschap en kinderen te gaan. Hoe daarover gesproken wordt, stoort soms ook. ‘Het komt nu goed uit’, alsof je het moment van zwangerschap wel even regelen kan.”

Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meerIk heb in 4,5 jaar tien miskramen gehad
Rouwproces
“Een onvervulde kinderwens is groots en levensbepalend,” zegt Marijke. “Je zit in een ‘wachtkamer’, maar weet niet waar je op wacht. Beslissingen schuif je voor je uit, want ‘stel dat ik zwanger word…’ Ik werd ook zwanger, maar steeds voor even. Ik heb in 4,5 jaar tien miskramen gehad...”
Voor Marijke en haar man was 2017 het laatste jaar om de kinderwens te koesteren. “We hebben de wens ‘begraven’. Ik zit nu midden in het rouwproces; ben bezig babyspullen op te ruimen. Dat is heftig en therapeutisch tegelijk. Ik ga echt door mijn verdriet heen en laat de tranen toe.”
Volgens Jorien is dat belangrijk. “Vaak is er ‘opgestapelde rouw’. Jarenlang werd verdriet weer verdrongen door hoop. Waren er miskramen? Ga ze allemaal langs en treur erom. Doe recht aan je verdriet en bagatelliseer het niet!”
Spanningen
Ook als je geen tweede kind kunt krijgen kan een onvervulde kinderwens de relatie behoorlijk onder druk zetten. “Mannen en vrouwen verwerken het anders,” zegt Jorien. “Pittig om daarin verbinding te vinden en te houden met elkaar.” Dat hebben Karin en Marijke ook ervaren. “Mijn man accepteerde het sneller dan ik,” vertelt Karin. “Dat gaf spanningen. Respecteer het gevoel van de ander en geef elkaar de tijd.”
Vooral tijdens een miskraam werden de verschillen duidelijk, vertelt Marijke. “Hij zag mijn verdriet en wilde een oplossing: dan maar stoppen. Ik wilde geen oplossing, maar troost. Veel praten is belangrijk. Goed duidelijk maken waar je behoeften liggen. Je bent nu eenmaal heel verschillend.”
Meer lezen over kinderloosheid? In dit artikel geeft Jorien Ouweneel tips voor stellen bij wie een zwangerschap op zich laat wachten.
Tekst: Christine Steenks, Teksthuis