De eerste aflevering van het tweede seizoen van de podcast Kerk en ikheeft als thema: Worden christenen geestelijke narcisten?. Presentator Elbert Smelt gaat langs bij drie wijze vrouwen: zijn oudtante Riek uit een bevindelijke hervormde gemeente, zangeres Elly Zuiderveld (van ‘Elly en Rikkert’) en psycholoog Michelle van Dusseldorp. 

Onvoorwaardelijke liefde

“Wist je dat de term ‘onvoorwaardelijke liefde’ helemaal niet in de Bijbel staat?” vraagt Michelle van Dusseldorp aan Elbert. Zij legt vanuit haar achtergrond als therapeut de relatie tussen het Godsbeeld dat mensen hebben en de impact op hun psychisch welbevinden uit. “De term ‘onvoorwaardelijke liefde’ komt voor het eerst voor in een boek van Eric Fromm The art of loving uit de jaren ’60. De hippiebeweging ging met deze term aan de haal om de vrije en polyamoureuze liefde te promoten. Later heeft dit begrip ook in de kerk intrede gedaan, maar het is dus geen bijbels begrip. 

In zijn boek spreekt Fromm niet alleen over het belang van onvoorwaardelijke liefde, maar ook van voorwaardelijke liefde. Hij koppelt onvoorwaardelijke aan moederliefde en de voorwaardelijke liefde aan vaderliefde. Het is voor de karaktervorming van een kind heel belangrijk dat het zowel te maken krijgt met liefde om wie je bent als liefde omdat je het goede doet.” 

‘Moeilijke dingen horen bij het leven, Jezus coacht je en loopt met je mee’

“Ons Godsbeeld is dus pas compleet als we naast de onvoorwaardelijke liefde ook de voorwaardelijke liefde van God omarmen,” zo legt Michelle uit. “We zijn gemaakt naar Gods beeld, dus we zijn waardig, we doen ertoe. Door karaktervorming krijgen we de kans om steeds meer op Jezus te gaan lijken. Dit is een proces van vallen en opstaan, verzet, zonde en het niet goed doen. Moeilijke dingen horen bij het leven, Jezus coacht je, bemoedigt je en loopt met je mee. Maar er blijven tegenslagen en ingewikkelde dingen op je pad komen.” 

Geestelijk narcisme

“Wanneer je puur en alleen focust op de onvoorwaardelijke liefde kan je hierin doorschieten en kan dit uitmonden in geestelijk narcisme; als het voor mij maar goed voelt. Het kan dan moeilijk worden om grenzen te stellen en grenzen te aanvaarden. We moeten waken voor het beeld van de straffende God, maar ook voor een te grote focus op Gods onvoorwaardelijke liefde. Er is nuance nodig.”  

Verder hoor je in deze aflevering van Kerk en ik aan de keukentafel bij Elberts oudtante Riek door de formele kerktaal heen duidelijk haar passie voor God. Ze doet mee aan de podcast om God alle eer te geven en benadrukt: “Niet de mens staat centraal, maar God.”  

Ook zangeres Elly Zuiderveld vertelt over haar Godsbeeld: “Het is belangrijk om te beseffen dat we zondaars zijn en genade nodig hebben.” Elbert is verbaasd, is Elly’s Godsbeeld dan toch dat van een straffende God? Elly verduidelijkt: “Ondanks die zonde houdt God van ons en geeft hij steeds opnieuw genade.” 

Of luister deze en alle andere afleveringen via Spotify, Apple en NPOLuister.