2. Wees niet bang voor kritiek

Goed reageren op kritiek is een kunst apart. Een kritische noot kun je al snel als een persoonlijke aanval opvatten, terwijl dat natuurlijk niet altijd nodig is. Kaats de bal niet meteen terug, maar laat het commentaar van de ander eens binnenkomen. Misschien heeft hij wel een punt. Ook hier leer je van. “Leren doe je op de plek der moeite,” zegt André Wierdsma, hoogleraar organiseren en co-creëren aan de Nyenrode Business University. “De ‘Plek der Moeite’ is de fase waarin het blokkerende ‘onzegbare’ bespreekbaar wordt,” schreef hij. Dus dat wat eerst niet ter sprake kwam, wat je negeerde, is nu realiteit. En daar leer je van.

3. Sta anderen toe fouten te maken

Als je anderen toestaat fouten te maken, is het minder eng om zelf te falen. We zijn allemaal mensen met gebreken. Denk nog even aan de uitspraak bij punt 1. Is het niet dapper dat je vriend voor zichzelf begon? En had je zus dat ‘foute’ kapsel echt niet mogen proberen? Ook in grotere verbanden lijkt het noodzakelijk te zijn dat er koppen rollen na blunders. Neem de arena van de politiek. “Zijn geloofwaardigheid was in het geding,” klinkt het dan. Maar hoe geloofwaardig ben je als je nooit faalt?
Failliet gaan is een afgang, vinden wij in Nederland. Je komt na een faillissement niet zo makkelijk meer aan de bak. In Amerika werkt dit anders. Daar zet je gewoon op je cv dat je failliet bent gegaan, vanuit de gedachte dat dit een fout is die je niet meer maakt.

Elke mislukte poging is een stap vooruit

4. Koester je zelfvertrouwen

Laat je niet van de wijs brengen, maar blijf doorgaan met wat je doet. Thomas Edison maakte pas na duizend mislukte pogingen een werkende gloeilamp. En die eerste brandde slechts een paar uur. Later slaagde hij erin lampen te maken die langer meegingen. De uitvinder liet zich niet ontmoedigen, maar zei: “Als ik 10.000 manieren vind waarop iets niet werkt, heb ik toch niet gefaald. Ik ben niet ontmoedigd, want elke mislukte poging is een stap vooruit.” Natuurlijk neem je kritiek ter harte, maar met voldoende zelfvertrouwen durf je risico’s te nemen. Je weet dat de gevolgen misschien wel nadelig kunnen zijn, maar angst blijft een slechte raadgever.

5. Word niet té overmoedig

Durf toe te geven dat je niet álles kunt. Dat hoeft ook niet, niemand verwacht het van je. Een beetje overmoed is prima. Ondernemers, sporters en studenten die meer geloven in eigen kunnen, hebben een grotere ambitie en zijn vasthoudender. Je kunt goed overmoedig zijn als je weet dat er weinig valt te verliezen of als de kans op succes groot is. Maar de deugd wordt een ondeugd als inschattingsfouten je blik op de werkelijkheid vertroebelen.

Beeld: Shutterstock