Nou, dat is nog wat optimistisch hoor. Me als herboren voelen op maandagochtend tussen zes en zeven, dat gaat zómaar niet. Daar is wel het een en ander voor nodig. Bij voorkeur natuurlijk het verdwijnen van een bepaald soort virus dat ons al enige tijd enigszins bezig houdt. Ik zou me dan waarschijnlijk als herboren voelen – als dat opeens verdwenen zou zijn. Ik heb het ook wel als ik weer wat ruimte in hoofd en agenda voel om hard te lopen en dan goed lang ijskoud te douchen. Dan kan ik me ook als herboren voelen. Wat eigenlijk een gekke uitdrukking is, want ik heb geen idee hoe het voelt om geboren te worden. Ik denk dat het aardig traumatisch is zelfs. Het lijkt me sterk dat iemand van ons daar herinneringen aan heeft en toch plakken we zo’n positief gevoel op dat woordje herboren.

Wat is je herboren voelen? Dat de dingen die je klein maakten, die zwaar voelden, die je neerdrukten en je gebogen lieten lopen als een oude man of vrouw opeens van je af zijn gegleden. Dat de zorgen geen rimpels meer in je voorhoofd maken. Dat je zin hebt om het leven ter hand te nemen in plaats van twijfelt of je het wel aan kunt allemaal. Dat heeft allemaal iets met herboren worden te maken. En Jezus van Nazareth, de rabbi, zegt dat het essentieel is dat je herboren wordt om überhaupt te kunnen zien waar zijn missie over gaat. Zonder die frisse ogen, die bevrijding van de last van generaties of van de zwaarte die over je heen kan liggen als je probeert om door de zorgen van het leven te ploegen – zonder die bevrijding en dat herboren worden, kun je uberhaupt niet zien waar Jezus’ missie over gaat.

Hij zegt het vandaag tegen een bijbelkenner, theoloog of wetsgeleerde Nikodemus:

Jezus gaf hem ten antwoord: 'Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: als iemand niet wedergeboren wordt kan hij het Rijk Gods niet zien.' Nikodemus zei tot Hem: 'Hoe kan een mens geboren worden als hij al oud is? Kan hij soms in de schoot van zijn moeder terugkeren en opnieuw geboren worden?'

Niko gelooft niet helemaal in die uitdrukking, dus spot er lichtjes mee. Maar JC gaat verder: 'Wat geboren is uit het vlees is vlees, en wat geboren is uit de Geest is geest. Voorwaar, voorwaar, Ik zeg U; als iemand niet geboren wordt uit water en geest, kan hij het Rijk Gods niet binnengaan. De wind blaast waarheen hij wil; gij hoort wel zijn gesuis, maar weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat; zo is het met ieder die geboren is uit de Geest.'

Je hebt de gewone, aardse, lichamelijke, ploeterende geboorte van de mens die dwars door alle ingewikkeldheden van het leven probeert een bestaan op te bouwen. En dan het licht zien, geboren uit water – moet ik toch weer onwillekeurig denken aan die intens-koude douche, waarna je ogen opeens helder staan en je beseft dat je een lijf hebt en het bloed weer stroomt – en de geest, een mentale wedergeboorte.

Het heeft niet meer te maken met uit welk nest je komt, waar je bent opgegroeid, wie je vader en je moeder zijn en hoe je levenspad is gelopen. Het heeft niet te maken met hoe hard je steeds hebt geprobeerd en welke plek je in het leven je moeizaam hebt verworven – of de plek die je nooit hebt verworven omdat het je niet is gelukt. Dat is het zwoegende éénrichtingsverkeer dat JC hier ‘het vlees’ noemt. De Geest krijgt je te pakken en opent je de ogen voor een andere werkelijkheid, voor léven en licht en lucht, voor ontspanning en genade en het besef dat wat jou neerdrukt je niet klein hoeft te krijgen.

JC biedt een andere manier van rekenen met waarde, van waardering van de ander en jezelf, van omgaan met gevoelens van schuld en vergelding. Herboren uit water en geest en dan zien dat de werkelijkheid niet zo eenduidig en hard is als ze soms tot vermoeiens toe lijkt – er is een vrijheid onder de oppervlakte die vraagt om frisse ogen en een helder hart; frisgewassen en begeesterd, inderdaad: water en geest.

Tot zover de mijmeringen van ochtend. Een hele goede maandag en een fris begin van de week gewenst. Morgen weer een nieuwe popupgedachte, voor nu: vrede gewenst, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.

Deel dit artikel: