Hoe kom je ergens? Wat maakt dat je succesvol wordt? Wat moet je er eigenlijk voor over hebben? En wat is succes? Het zijn grote vragen die het hele leven door gesteld worden. Soms komen ze totaal niet op, op andere momenten zijn ze zo prangend dat je er overspannen van wordt. Soms is er paniek omdat je echt niet weet hoe je er nog toe gaat doen in de wereld, soms is er rust omdat het redelijk vanzelf gaat. Maar wat heb je er voor over en wat doe je in tijden van nood?

Ik lees vandaag over de oude religieuze cultussen in de tijd ver voor Christus. De profeet Elia zegt dit: Elia verscheen voor heel het volk en vroeg: 'Hoe lang blijft gij nog op twee gedachten hinken?
Als de Heer God is, volg Hem dan; is het Baäl, volg dan Baäl. Maar de mensen gaven hem geen antwoord.

Er was de vrij cleane godsdienst van Jahweh, die allerlei geboden en verboden bij zich droeg met betrekking tot eerlijke verdeling van het land, goed omgaan met mensen die je in dienst had, zorg voor de vreemdelingen, de wezen en de weduwen en nog veel meer. Dan was er de Baäldienst en dat was me iets. Vrouwen waarvan niet zeker was of ze zwanger konden worden, werkte een poosje in die tempel als prostituee. Bij zwangerschap waren ze dan geschikt voor de huwelijksmarkt. En in tijden van grote nood zegt men dat men eerstgeboren kinderen offerde.

Wat moet je daarmee? Dat doen we toch allang niet meer? En ik vraag het me af zo vroeg in de ochtend? Wat doen we om succes te hebben? Hoe definieren we succes en wat offeren we ervoor op? Is rechtvaardigheid en barmhartigheid een zinnige regel en dan maar vertrouwen dat het goed komt? Als lokale stemmers de landelijke partijpoliticus vragen – ik laat even in het midden welke partij – of ze nu niet echt kinderen die vastzitten op Lesbos kunnen gaan halen naar Nederland want Moria is een van de onveiligste plekken in heel Europa – antwoordt deze naar verluidt: ‘met barmhartigheid win ik geen stemmen’.

Wat mag succes kosten? Wie mag er voor worden opgeofferd? Ook voor mij steeds de keuze of het hoge ideaal, het concept dat ik voor ogen had, mag strijden met de verantwoordelijkheid voor mijn gezin. Mijn rol als vader en als initiatiefnemer schuren nogal eens met elkaar. Kinderoffers doen we niet meer, maar mijn hemel, hoe vaak zijn kinderen niet de dupe. En tempelprostitutie is goddank niet meer aan de orde – maar hoe vaak is het niet de vrouw die moet zorgen voor kinderen en familie terwijl de man probeert om succesvol te zijn. Of geeft de samenleving de indruk aan de vrouw dat ze er pas bij hoort als er sprake is van relatie, gezin, kinderen. Dat is de functie van die Baalverering: kijken of die vrouw wel geschikt relatiemateriaal was. Een chauvinistische, testosteron godsdienst.

Het is allemaal niet zo ver weg. Die vruchtbaarheidscultus, de opoffering van gezin, kinderen. Niet zo barbaars, maar met ellendige gevolgen in het gewone leven. En niemand is van dit vraagstuk uitgezonderd: hoe lang blijf je op twee gedachten hinken: de eeuwige volgen of de Baäl. Als het de Eeuwige is, dan is succes niet verzekerd. Nooit. Die matcht gewoon niet zo goed met onze eerste reflexen, die matcht slecht met het ego. Als het gaat om de eeuwige, sta je zelf gewoon niet zo heel centraal maar de wereld, de ander, de eerlijkheid, de barmhartigheid, de dankbaarheid, de vergeving. Weinig spierballen, weinig haar op de tanden. Tenminste, zo lijkt het.

Want niets vraagt meer dan werkelijke overgave aan de dankbaarheid, de gerechtigheid, de zorg die je is toevertrouwd. Niets vraagt meer dan vertrouwen dat het goed komt als je het goede doet.

De vraag van Elia loopt uit op een wedstrijd. Waarbij de priesters van de kick en het succes het uiteindelijk verliezen van de impact van de oude God van eeuwigheid en schepping en zorg. Omdat uiteindelijk de beloftes van succes leeg zijn. Die van gerechtigheid en barmhartigheid altijd gevuld.

Tot zover de PopUpGedachte van vanochtend. Een hele goede woensdag gewenst. En vrede, rust en vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.

Deel dit artikel: