Het is altijd een beetje gedoe, vind ik. Dat wikken en wegen of mijn intenties wel zuiver zijn, of mijn hart wel op de goede plek zit. Ga maar wat doen, dan wordt vanzelf wel duidelijk waarom je de dingen doet. Dat afwachtende, voorbereidende werk, het is niet mijn stiel. Ik word dan ook altijd heel gelukkig van bijbelse fragmenten waarin staat dat het goede doen al in zichzelf goed is, zonder dat ik helemaal na hoef te gaan of mijn intenties wel zuiver waren. Natuurlijk heeft het geen zin om te proberen iets zinnigs te doen om daarmee punten te scoren voor mensen, of om er zelf beter of rijker van te worden. Ik zie daar het probleem wel van in. Maar ik zie ook de mogelijkheid om jezelf te verliezen en te verlammen door je eindeloos af te vragen of je de dingen die je zou willen betekenen voor de ander wel echt hartelijk en oprecht meent – en zo niet, dan het maar niet te doen. Soms moet je gewoon die kaart sturen, dat cadeau geven, die stap zetten. Omdat het goed is in zichzelf, basta.

Maar de lezing van vandaag roept dus wel op tot introspectie. En de uitleg van een monnik die ik erover lees nog meer. Dit staat er: “In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: “Denkt er om: beoefent uw gerechtigheid niet voor het oog van de mensen, om de aandacht te trekken; anders hebt gij geen recht op loon bij uw Vader, die in de hemel is.”

En even verderop zegt hij dat je niet schijnheilig publiek moet bidden, om maar geprezen te worden. Want dan heb je dat loon al. En niet met een uitgeput gezicht aan iedereen moet tonen dat je druk aan het vasten bent. Ook dat levert allerlei vroomheidspunten op van omstanders, maar daar ging het niet om toch?

Een woestijnmonnik uit de eerste eeuwen na Christus schijnt gezegd te hebben: "Zijt bekwame wisselaars". Als de munt niet van goed goud is, als hij niet voldoende gewicht heeft, als hij niet in de hoek op de juiste wijze is gemerkt, dan wordt hij verworpen als niet aanvaardbaar.” En een bisschop uit de 16^e eeuw past dit toe op het goede doen: “Een goed soort werk, dat niet gesierd wordt door de liefde, waarvan de intentie niet vroom is, zal niet worden ontvangen onder de goede werken. Als ik vast, maar ik doe dat om te besparen, dan is mijn vasten niet van goede aard; als ik het doe door te matigen, maar ik draag een of andere doodzonde in mijn ziel, dan is het gewicht van dit werk onvoldoende, want het is door de liefde dat alles wat we doen gewicht krijgt; was het alleen voor het gemak en om me aan mijn metgezellen aan te passen, dan mist dit werk het merkteken in de hoek van een goede intentie. Maar als ik vast door middel van matigheid en in de genade van God ben, en van plan ben Zijn goddelijke majesteit te behagen door middel van die matigheid, dan zal dit werk als een goede munt zijn, geschikt om in mij de schat van de liefde te vergroten.”

Dat is nog eens introspectie. En langzaam dringt het vanochtend tot me door dat het waar is en zinnig. Dat het heus niet altijd verlammend hoeft te zijn om zulke introspectie te plegen, maar dat het goede wat je wilt doen aan waarde kan winnen, als de liefde die je erin stopt, groeit. Als het bij vasten niet meer gaat om wat aan je gewicht te doen, maar werkelijk om puur iets van dat goddelijke te ontmoeten. Dan gebeurt er iets anders tijdens dat vasten. Natuurlijk.

Hij vervolgt: “Het gaat erom kleine daden uitstekend te doen, om ze te doen met een grote reinheid van intentie en een sterke wil om God (of het Goede, zeg ik er even bij) te behagen; dan heiligen ze ons in grote mate. Er zijn zielen die veel goede werken doen maar weinig groeien in de liefde, omdat ze die ofwel met een koud hart en lauw doen, ofwel uit instinct en natuurlijke neiging, in plaats van uit goddelijke inspiratie of door hemelse vurigheid; daar tegenover staan er die weinig werken doen, maar met zo'n heilige wil en intentie, dat ze grote vooruitgang boeken: zij hebben weinig talent, maar ze gebruiken dat zo ten volle dat de Heer hen groots beloont.”

Ik weet niet of ik ‘loon’ nou zo’n belangrijk beeld vind. Maar het effect en de impact zijn nu eenmaal groter als de kleine dingen met grote liefde worden gedaan. Dat neem ik graag mee vandaag de dag in.

Een hele goede woensdag gewenst. En vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.

Deel dit artikel: