Iemand moet het doen, toch? – PopUpGedachte woensdag 31 maart

‘Het was een rotstreek, natuurlijk, dat erken ik wel. Maar zie eens wat voor goeds er uit voortkwam.’ Of het nu gaat om een slechte keuze in de relatie, een miskleun op je baan, een achterbakse streek tussen vrienden of een lelijke vorm van protest richting onze politici – het resultaat rechtvaardigt soms zomaar de middelen. We zeggen dan dat íemand het toch moest doen.

We naderen de Paastijd en al heel lang beweert de Rabbi dat hij zal sterven. Dat is het lot wat hem te wachten staat en het wordt een wrede dood. Zijn volgelingen pikken het in eerste instantie niet op, daarna probeert Petrus het nog uit z’n hoofd te praten want zo’n vaart zal het toch niet lopen en uiteindelijk is er vooral verdriet en duistere voorgevoelens. Één van de volgelingen wordt de sindsdien beroemde verrader. Over zijn motieven zijn de meest uiteenlopende verhalen geschreven, dat krijg je als we er niet veel van weten en het toch nogal een impact heeft. En terwijl het zo duidelijk is dat het sterven de noodzakelijke weg is in het verhaal naar verlossing, hoop, vernieuwing – ja dat het sterven van de Messias de overwinning zelf is op het kwaad, bevestigt in een opstandingsverhaal – is de weg erheen een grimmige. Dit zegt de rabbi vanochtend:

“Wel gaat de Mensenzoon heen, zoals van Hem geschreven staat, maar wee de mens door wie de Mensenzoon wordt overgeleverd! Het zou beter voor hem zijn als hij niet geboren was, die mens!' Judas, zijn verrader, nam ook het woord en zei: 'Ik ben het toch niet, Rabbi?' Hij antwoordde hem: 'Gij zegt het.”

Oh en voor wie er niet zo mee vertrouwd is. Jezus praat nogal eens in de derde persoon over zichzelf, verwijzend naar zichzelf als mensenzoon, een mensenkind. De belangrijkste gedachte voor mij vanochtend uit dit fragment: Was jij het maar niet, Judas… En eigenlijk ook niet iemand anders, want de schuld die jij hiermee op je laadt, is ondraaglijk. Het moet gebeuren, het is de weg naar de verlossing, maar het resultaat heiligt niet de middelen. Op geen enkele manier, zegt de rabbi bedroefd.

Deze manier van denken en oordelen, werpt de individu binnen christendom terug op zichzelf. Het maakt de mens niet verantwoordelijk voor het resultaat, maar voor het eigen handelen. Welke keuzes maak ik – niet voor het grotere goed, maar voor dat wat er vandaag moet gebeuren. Als het erop lijkt dat voor een goed resultaat er toch iemand een smerige handeling uit moet halen, dan zijn er die zeggen dat het wel heel makkelijk is om de handen schoon te willen houden en anderen het karweitje op te laten knappen. Met Judas in het hoofd, vraag ik me dat grondig af. Het resultaat is niet in onze handen, dat is altijd afhankelijk van heel veel factoren – we worden er niet op afgerekend, denk ik zo. Wel op de keuzes die we maken, jij en ik. Van dag tot dag. We worden niet gevraagd om te overzien wat we niet kunnen overzien, te manipuleren en realiseren wat buiten onze macht valt. Onze handen, ons hart, onze inzet, onze keuzes – die vragen om een eigen verantwoording binnen de scopus van wat we kunnen. In Judas’ z’n hand branden dertig zilverstukken, Pilatus probeert z’n handen te wassen in onschuld omdat hij ook wel voelt dat ze niet onschuldig zijn. Mijn handen, mijn verantwoordelijkheid. Het effect, de impact, de resultaten? Buiten mijn macht.

Ik weet niet of het in alle gevallen zo zwart-wit is, maar de dialoog tussen Jezus en Judas is in elk geval tot nadenken stemmend vandaag.

By the way: Het is vandaag woensdag in de Stille week, Zondag is het Pasen en het is een vreemd Pasen zo in lockdown. Daarom lassen we een extra PopUpGedachte in voor de zondag en nodigen iedereen uit om in alle vroegte, als het nog donker is op pad te gaan naar een mooie plek, bijvoorbeeld ergens aan het water, om de zon te zien opkomen. Tijdens de zonsopgang kun je dan ofwel de Lazarus PopUpGedachte afluisteren of inloggen in de Zoomviering om met andere zonsopgangvierders een wat uitgebreidere PopUpGedachte mee te maken. Check hier het FB event. Een initiatief van PopUpKerk en Lazarus. Check Lazarus of PopUpKerk Facebook of stuur me een berichtje als je meer wilt weten.

Voor nu: een heel goede woensdag gewenst. En vrede, en alle goeds.

Hier vind je drie tekstgedeelten die Rikko vanochtend las.