Op verjaardagen moet Tijs van den Brink oppassen dat hij niet continu aan het interviewen is; vroeger liep dat nog weleens uit de hand, vertelt hij. In ‘God, Jesus, Trump’ heeft hij die vertrouwde rol niet. Tijs: “Ik was min of meer aan Geertjan overgeleverd. We hadden eerder samengewerkt; bij Netwerk maakte hij reportages, waar ik in de studio over doorpraatte. Ik kende hem dus al als perfectionist. Maar de praktijk was dat wanneer Geertjan na een lange draaidag rond middernacht uit zijn autoraam nog een mooi shot zag, hij alles uit de kast haalde om dat shot te maken. Het verschil tussen ons is: hij maakt zeven producten per jaar, dan moet het echt heel goed zijn. Ik maak dagelijks een uitzending en je kunt niet elke dag een tien scoren.”

Van journalist word ik langzamerhand kunstschilder.

Geertjan: “Van journalist word ik langzamerhand kunstschilder. Tijs levert mij de kleuren aan, en opeens denk ik: ik mis koraalblauw. Pas als we die hebben, ben ik rustig, maar ondertussen ontregel ik zijn systeem.”

Tijs: “En dat van het team.”

Geertjan, onverstoorbaar: “Ik ga altijd tot het uiterste, ja. Als het maakproces geen hel is, wordt het geen goed eindproduct. Het kon gebeuren dat ik Tijs zes uur ’s ochtends uit z’n bed trok, terwijl hij eigenlijk zou uitslapen.”

Tijs: “Dan werd ik bokkig.”
Geertjan: “En dat merkte ik. Tijs regisseren is nog best een kunst. Dus ja, het schuurde weleens tussen ons, maar dat mag.”

Tijs: “Kunnen we prima tegen. Als ik vond dat ‘ie te veel van het team vroeg, kon ik dat zeggen. We belden niet in paniek onze vrouwen, ‘Het loopt hier uit de hand!’.”

Geertjan zelf vindt dat Tijs zich in dit programma van zijn beste kant laat zien. “Ik kan van hem genieten. Hij is gevat, kan ontregelen, maar is ook primair en impulsief.”

Verwonderen

Tijs van den Brink mag dan het gezicht van God, Jesus, Trump zijn, het idee komt bij Geertjan vandaan. De prijswinnende documentairemaker en onderzoeksjournalist neemt het per definitie op voor de underdog, vertelt ‘ie vaak. “Omdat ik ben opgegroeid in een dorp – Staphorst – waarvan half Nederland zegt: zo moet je niet willen leven. Als ik merk dat media zo denken over een groep mensen, ben ik de eerste die zich juist dan in zo’n groep wil verdiepen om op zoek te gaan naar nuances of onjuiste beeldvorming. In Nederland presenteren massamedia Trump-stemmers meestal als dik, dom en schreeuwerig, terwijl ik, via kennissen in Amerika, ook andere indrukken van Trump-aanhangers krijg.

Toen ik eerder voor werk in Amerika was, ontmoette ik aardige, best slimme Trump-stemmers. Gewoon leuke mensen. Daar wilde ik wat mee, met dat gegeven. Ik verwonder me graag in mijn werk, zonder te oordelen, en vooral dat doen we in deze serie.”
Tijs van den Brink memoreert een gezinsvakantie in 2017, ook in Amerika. “We logeerden bij heel warme, zorgzame mensen met prachtige Bijbelteksten aan de muur. Maar: ze waren helemaal pro-Trump! En Obama en Clinton waren verschrikkelijk. Hoe zit dat?! Die vraag wilden we in ons programma beantwoorden.”

Trump regelt het

Het zou potsierlijk zijn geweest als twee ventjes uit Nederland naar Amerika zouden gaan om te zeggen: foei Trump-stemmers, jullie deugen niet. Dat hebben ze dus niet gedaan, vertellen de heren. Evenmin is de serie een pleidooi voor Trump-stemmers, zegt Geertjan, maar een oprechte zoektocht naar wat die christelijke Trump-fanaat drijft.
Conclusie? Tijs: “Trump zelf blijft een hele rare gast, maar zijn aanhangers snap ik nu beter. Als ik in Amerika was geboren, had ik misschien ook wel op hem gestemd, al durf ik dat nu in Nederland nauwelijks te zeggen.”

Geertjan: “Ik zou niet op hem gestemd hebben, ik had mij van stemming onthouden.”

'Waarom waren we ook alweer tegen Trump?’

Tijs: “Dat weet je niet, als je daar niet bent opgegroeid. Tijdens de roadtrip hoorde ik mezelf al na een week tegen een redacteur zeggen: ‘Waarom waren we ook alweer tegen Trump?’ Je gaat er best gemakkelijk in mee. Ze vinden andere dingen dan wij belangrijk. Vrijheid en een florerende economie, dáár gaat het om. En de Amerikanen denken bovendien: we hebben geen pastoor of vriend gekozen, maar een president die doet wat wij willen. Conservatieve rechters, lagere belasting, minder geld naar abortus – heeft ‘ie allemaal geregeld. Hij is de eerste president die doet wat hij belooft. Een zakenman. ‘Groenland? Prachtig land, kan ik wel gebruiken, hoeveel wil je ervoor hebben?’ Dat is Trump.”

Geertjan: “Het is natuurlijk wel de vraag of die houding onderdeel uitmaakt van een geraffineerd communicatieplan.”

Tijs: “Oké, maar dan is het wel een nogal uit de hand gelopen plan.”

Geertjan: “En het is maar de vraag of Trump dat erg vindt. Amerika is het land waar marketing is uitgevonden, en Trump is de onbeschaamde verpersoonlijking daarvan.”
Tijs: “De christelijke aanhangers die wij spraken, vermoeden in ieder geval dat Trump zelf geen christen is. ‘Maar dat weten we van de vorige tien presidenten ook niet’, zeiden ze vervolgens.”

Wie is Tijs van den Brink?

Tijs van den Brink (1970) presenteert de EO-programma's Adieu God? en NieuwLicht op NPO 2. Verder is hij te horen op NPO Radio 1 bij Dit is de Dag. Tijs is getrouwd en heeft drie kinderen.

Wie is Geertjan Lassche?

Geertjan Lassche (1976) maakt onafhankelijke documentaires voor de NPO. Naast inhoudelijk gelaagde, prijswinnende documentaires regisseert hij televisieverhalen voor breed publiek en programma’s speciaal voor jongeren. Geertjan is getrouwd en heeft 1 kind.

Lees ook een interview met Carola schouten: 'Je kúnt in deze wereld verschil maken. Al moet je soms jaren wachten'

De driedelige documentaireserie God, Jesus, Trump is vanaf 6 februari te zien om 22.15 uur op NPO2

Interview: Minella van Bergeijk
Tekst: Wilfred Hermans
Foto: Dustin Veneman