Natasja Naron is de directeur bij Gabriël Financiële Bescherming. Daar helpt zij mensen om geld in te zetten voor meer geluk en een betekenisvoller leven. Aan Eva vertelt zij haar financiële handigheidjes voor tijdens de feestdagen en daarna. 

Wat kun je doen als je onverwacht een hoge rekening hebt?

‘‘Om het antwoord goed te geven, moeten we eigenlijk een stap terug. Veel mensen worden verrast door onverwachte kosten, terwijl ze weten dat die een keer kunnen komen. Dus als je daar van tevoren goed over na denkt, probeer het gewoon vóór te zijn. 

Als je die reserves niet hebt, hangt het echt van de situatie af. Maar ik denk dat de meeste mensen heel veel spullen hebben waar ze niks mee doen. Kijk of je die kunt verkopen op bijvoorbeeld Marktplaats, of zoek naar een andere manier waarop je extra inkomen kunt verdienen. En bespaar op andere uitgaven. Bijvoorbeeld abonnementen, energie, kleding. Besluit bijvoorbeeld een tijd geen kleding te kopen, of alleen nog maar tweedehands.

Ik denk dat mensen heel veel spullen hebben waar ze niks mee doen

En er is vaak overleg met instanties mogelijk als je het echt niet kan betalen. Dus probeer dan een regeling te treffen. Maar dat is natuurlijk een hele tijdelijke oplossing.’’

Kun je een paar financiële slimmigheidjes geven voor feestdagen en verjaardagen?

‘‘Een van de dingen waarmee ik feestdagen en verjaardagen associeer zijn cadeautjes, terwijl mensen daar geen geld voor hebben. Wees daar wat creatiever in. Veel mensen vinden dat cadeaus altijd nieuw moeten zijn, maar dat is niet altijd goed voor de aarde en je portemonnee. Kijk wat je nog hebt liggen, of bied een dienst aan. Of bespreek het met diegene aan wie je een cadeau wil geven en kijk hoe het anders kan. Besluit bijvoorbeeld eens om elkaar een middag cadeau te doen om samen te gaan wandelen. Uitgebreid dineren hoeft ook niet met hoge kosten.’’

Aan het eind van het jaar stappen mensen vaak over naar een andere verzekeraar. Heb je tips?

‘‘De ziektekostenverzekering loopt van 1 januari tot 1 januari. Elk jaar veranderen er dingen. Kijk heel goed welke uitgaven je het komende jaar verwacht, en pas daar je pakket op aan. Als je last van je rug hebt, neem genoeg fysio. Als je bijna nooit wat hebt, heb je ook geen groot pakket nodig. Hou wel reserves achter voor als er wel iets gebeurt, maar als je al lang bespaart, is dat het waard. Als je zelden iets mankeert, kun je er gerust voor kiezen om een hoger eigen risico te hebben.

Doe eens in de vijf jaar even een check: betaal ik te veel voor mijn verzekering? Een autoverzekering en energiekosten: check dat elk jaar. ‘’

Heb je tips voor het omgaan met verleidingen? Er zijn van die dingen die je graag wil hebben, maar ondertussen weet je dat je het geld ook voor iets nuttigers kunt gebruiken.

‘‘Zeker! Mooie vraag. Het is goed om stil te staan bij wat écht belangrijk is in je leven. Welke waarde vind je belangrijk, welke basiselementen? Denk bijvoorbeeld aan veiligheid, vertrouwen. Die kun je vervolgens concreter maken. Bij elke uitgave kun je denken: past dat voldoende bij dit basiselement? En daar hoeft geen oordeel aan te hangen. De één vindt een fijne woning belangrijk, en de ander een vakantie. 

Welke waarde vind je belangrijk, welke basiselementen?

Doe vooral wat jij belangrijk vindt, niet wat je omgeving vindt. Imitatie is heel mooi, maar wij kunnen er lang niet altijd goed mee om gaan. 
Daarnaast zijn er wel wat trucjes:

• Als het moeilijk voor je is om spullen niet te kopen: maak duidelijke afspraken met jezelf. Of koop het niet meteen, maar de dag daarna als je het nog graag wilt. Wij zijn gefocust op het nu. Als we fruit en een gebakje krijgen aangeboden, gaan we vaak toch voor een gebakje. Maar als je nadenkt over de vraag: wat wil je volgende maand voor lunch? Dan valt de keus veel vaker op gezond. Dat geldt ook voor geld. Het is goed om een beetje uit het nu te blijven en van tevoren keuzes te maken. Of die keuzes uit te stellen naar de toekomst.
• De basis blijft: probeer te kijken naar wat jij belangrijk vindt.
• Maar let op de balans: een spontaan moment om uit eten gaan kan heel leuk zijn. Belangrijk is vooral dat je je keuzes bewust maakt.’’

Welk financieel advies zou je iedereen wel mee willen geven?

‘‘Reserveer elke week een kwartiertje om je financiën door te nemen. Als je een partner hebt, doe dat dan samen. Wat hebben we uitgegeven, wat staat op de planning? Zijn onze uitgaven in lijn met wat wij belangrijk vinden? Niemand vindt dit leuk, dus probeer het leuk te maken. Pak dat wijntje erbij, of beloon jezelf achteraf met een serie. Als je wilt afvallen, ga je ook op de weegschaal staan. 

Verder: breng eenmalig heel goed je inkomsten en uitgaven in beeld. Je standaard-inkomsten en -uitgaven, maar ook uitgaven die niet elke week hetzelfde zijn. Kleding, vakanties, onderhoud. Daar zijn mooie modules voor. Daarbij kun je bijvoorbeeld ook 200 euro reserveren voor de auto die waarschijnlijk een keer naar de garage gebracht moet worden en ooit vervangen moet worden. Neem dergelijke reserveringskosten mee. Wekelijks kun je dan screenen: lopen onze uitgaven in lijn met wat we bedacht hadden?

De basis is: alles wat we hebben is niet van ons, maar van God

Wat ik vooral wil meegeven: je hele beleving bij geld is belangrijk. De basis is: alles wat we hebben is niet van ons, maar van God. We hebben onze financiën in bruikleen. Geld is een middel om de mensen om ons heen te dienen en om de dingen te kunnen doen die God voor ons bedacht heeft. En als er tekorten zijn: raak niet gestrest, maar vertrouw erop dat God kan voorzien,  bijvoorbeeld in een wijze manier van omgaan met de situatie.’’ 

Lees ook: Een week zonder geld. Kan ik rondkomen van vijftig euro per week?