De kern van het christendom is: Jezus belichaamde God. Die claim is als een stop in een luchtbed: als je die weghaalt, loopt dit hele geloof leeg en is er weinig meer van over. Logisch dus dat er zo vaak aan Google wordt gevraagd of Jezus zelf dit eigenlijk wel geloofde.

Beslissend
En toch, er zijn minstens vijf opties waarbij Jezus wel degelijk echt God belichaamt, maar wij dat niet te weten komen: 1) Jezus zelf wist het niet (hij wist wel meer niet); 2) Hij wist het wel, maar vertelde het niemand; 3) Hij heeft het wel verteld, maar het is niet doorverteld; 4) Het is wel doorverteld, maar wij hebben die teksten nooit gevonden; 5) Wij hebben de teksten wel, maar interpreteren die onjuist.

Dus heel beslissend is het antwoord op deze #GoogleVultAan-vraag ook weer niet: mocht het antwoord nee zijn, dan nog zijn er allerlei mogelijkheden dat de 'stop' toch in het 'luchtbed' blijft.

Herkennen
Ik denk dat het antwoord ja is, maar alle 5 die genoemde opties tegelijk aan de hand zijn. Kort gezegd: Jezus ging zich ergens in zijn leven realiseren dat hij op een unieke manier God vertegenwoordigde, maar hij riep dit niet van de daken (waarschijnlijk omdat dit te gevoelig lag en de boel te vroeg zou escaleren) en wat hij wel communiceerde, ligt vaak nog verborgen in het verleden of herkennen wij niet als zodanig.

De duidelijkste 'bekentenissen' vind je in het Johannes-evangelie. Het lastige daarvan is wel dat het dan steeds anderen zijn die het zo interpreteren, en Jezus dat vervolgens alleen niet ontkent (wat op zich al zeer opmerkelijk is) of het zelfs wat verzacht.

Jezus ging zich ergens in zijn leven realiseren dat hij op een unieke manier God vertegen-woordigde.

Zoon van God
In veel gevallen erkent hij zelf de zoon van God te zijn. Christenen denken dan meteen aan de Drie-eenheid, waarin die woordcombinatie 'zoon van God' een uitingsvorm van God zelf aanduidt. Maar in Jezus' cultuur betekende het dat nooit: het stond voor het volk Israël, voor vrome mensen in het algemeen (denk aan hoe hij iedereen 'Onze Vader' laat bidden), voor koning David en vooral voor de Messias. Jezus laat zich dus wel regelmatig Gods zoon noemen, maar dat zegt in zijn cultuur vooral dat hij zichzelf als Messias ziet – op zich al een gigantische claim, maar niet genoeg helder te krijgen of hij zichzelf ook als God zag.

Dat laatste blijkt alleen indirect, hoewel nog steeds duidelijk. Het is alsof iemand zegt: 'Het is een auto, heel snel, heel duur ook, rood, komt uit Italië, soms Formule 1...' – dan denkt iedereen in onze cultuur aan een Ferrari. Het is ondubbelzinnig, maar letterlijk gezegd heb je het niet.

God en Jezus
Dat is ongeveer het geval bij Jezus (check deze video). Hij beweert het nergens met zoveel woorden, maar hij associeert zich wel voortdurend met wat volgens de Joden in die tijd alleen de eeuwige God toekomt. Men geloofde dat God in de tempel woonde – hij noemde zijn lichaam de nieuwe tempel. God schept met woorden – Jezus stelt hetzelfde te doen. God alleen vergeeft zonden – Jezus idem. God geeft een wet op een berg – Jezus ook. God zal terugkeren, zeggen tientallen profetieën – Jezus past die telkens op zichzelf toe.

Verklaring
Dus ja, Jezus suggereerde door en door dat hij God belichaamde. Of dat terecht is, is een andere kwestie, maar dit is alvast een spannende beginvraag: komt Jezus geestelijk gezond over? En zo ja, als gekte dan geen verklaring is voor hoe vaak hij suggereerde God te belichamen, wat dan wel?

Deze blog is onderdeel van een serie van de (volgens Google) tien meest gestelde vragen over Jezus. Vorige week kwam nummer 6 aan bod: houdt Jezus wel echt van mij? Lees volgende week nummer 4: had Jezus eigenlijk broers en zussen?

Wat denk jij? Was Jezus God? En wat dacht hij daar zelf over?